Η χίμαιρα της απόλυτης υπεροπλίας

[ … ] η Θουκυδίδεια ανάλυση προβάλει επίσης και την άποψη ότι ο μύθος της στρατηγικής υπεροπλίας σε όλους τους τομείς, ακόμα και για τις χώρες που διαθέτουν ένα σύγχρονο πυρηνικό οπλοστάσιο, παράγει λανθασμένες αναλύσεις αναφορικά με τις δυνατότητες των μεγάλων δυνάμεων να αντιμετωπίζουν επιτυχώς τον κάθε αντίπαλο.

Ο μύθος της στρατηγικής υπεροπλίας στηρίζεται στην μονομερή ανάλυση των στρατηγικών πλεονεκτημάτων του κράτους, δίχως όμως τα πλεονεκτήματα αυτά να τίθενται σε σύγκριση με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των αντιπάλων. Ο μύθος της στρατηγικής υπεροπλίας που στηρίζεται στην ασφάλεια, που, όπως θα δούμε στα κεφάλαια που θα ακολουθήσουν, δεν αποτελεί απλώς και μόνο μία χίμαιρα για τα κράτη που την αναζητούν, αλλά την ίδια στιγμή γίνεται και ένα από τα σημαντικότερα αίτια ανορθολογικών αποφάσεων των κρατών στην διεθνή αρένα.

Κλασικά παραδείγματα τέτοιων κρατών είναι η Γερμανία και στους δύο παγκόσμιους πολέμους του 20^ου αιώνα και οι ΗΠΑ σήμερα. Δύο ηγεμονικές δυνάμεις με υπεροχή στη στρατιωτική υποδομή και λειτουργία αλλά με σημαντικά κενά στο στρατηγικό σχεδιασμό. Κι αυτό, γιατί η λειτουργία των δυνάμεων αυτών στους πολέμους που διεξήγαγαν δεν ακολούθησε μια παράλληλη συγκριτική πορεία με τη λειτουργία των εκάστοτε αντιπάλων, αλλά πρόβαλε την λογική της υπεροπλίας που θα φέρει εύκολα και αβίαστα τη νίκη.

Η χίμαιρα της απόλυτης υπεροπλίας οδηγεί στη χίμαιρα της εύκολης και αβίαστης νίκης [ … ] --- Πόλεμος και ορθολογισμός, Σπύρος Λίτσας, 2010, σ. 219.

Μιά σκέψη για την Μήδεια

 (Medea, Carle Van Loo. 1705-1765)

Το βάθος και το βάρος αυτής της Τραγωδίας φαίνεται πρώτα από την άρνηση της ζωής ακριβώς από μια εκπρόσωπο αυτών που γενούν/δημιουργούν Ζωή. Των γυναικών. Όμως το μεγαλειώδες και σκοτεινό νόημα της Τραγωδίας αντλείται κυρίως από την φαρμακερή ουσία της Απόρριψης. Ανεξάρτητα από Φύλο κι από Έρωτα. Η Απόρριψη καθαυτή με τα αρχέγονα αισθήματα και τις ενστικτώδεις αντιδράσεις που γεννά, είναι που δίνει το αιώνιο μέγεθος σ’ αυτή την Τραγωδία. Ο Διόνυσος, η πιο σκοτεινή εκδοχή του, είναι παντού. Ο Απόλλων απουσιάζει…

Αυτή είναι η 28η Οκτωβρίου

Γιατί είπε το “ΟΧΙ” ο Μεταξάς, αφού θαύμαζε τον άξονα και κυβερνούσε με τον τρόπο του χιτλερικού εθνικοσοσιαλισμού; Αυτά είναι λίγο πολύ γνωστά… Oι πιέσεις, οι Άγγλοι, τα ανάκτορα κτλ. Μπορεί κανείς να ερωτηθεί και αν λέγαμε ΝΑΙ; Πάλι στα ίδια θα ήμασταν. Ένα-δυο χρόνια υπό συμμαχική επιστασία –μήπως δεν είμαστε πέντε και δέκα χρόνια κάτω από αυτούς;– κι ύστερα μες στη συμμαχία και τέλος στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Άσε και εκείνη τη μεταπολεμική ψευδαίσθηση που μας την καλλιεργούσαν και οι πρώτες μεταπολεμικές κυβερνήσεις μας, ότι ήμασταν οι πρωταγωνιστές του πολέμου, οι περιούσιοι των συμμάχων. Πιστεύαμε στο τέλος, σαν τον Καραγκιόζη, πως εμείς σκοτώσαμε τον κατηραμένο όφι. Μεθύσαμε από δόξα, που μόνοι μας χαρίσαμε στους εαυτούς μας. Για μια ακόμη φορά νικήσανε οι Χίτες, οι κουτσαβάκηδες, οι ταγματασφαλίτες, οι βασανιστές και οι μέλλοντες Μιχαλόπουλοι (σ.σ. εκδότης της “Ελεύθερης Ωρας”) και Κουρήδες. Αυτή είναι η 28η Οκτωβρίου.

Μάνος Χατζιδάκις