Ανοικτή επιστολή σε αλέκες, τσίπρες και κουβελαίους

Επειδή όπως προείπα, είναι της μόδας αι ανοικταί επιστολαί, αι διακηρύξεις, οι εκκλήσεις και εσχάτως, τα διαγγέλματα, απευθύνω κι εγώ την ανοικτή αυτή επιστολή στην προαναφερθείσα τριάδα, αλλά και σε κάθε αριστερό οπλαρχηγό, βεληγκέκα, groupusculus project manager ή ακόμη και ‘καθαρό’ ή βρώμικο λενινιστή.

Αγαπητοί εν Λένιν ή εν Γκράμσι αδελφοί και συντρόφια,

Όπως αντιλαμβάνεστε επίκεινται εκλογαί δεδομένου ότι το παιντί φαίνεται να τα σκάτωσε (εντελώς όμως). Αυτό θα προσπαθήσοσι να το καθηστερήσοσι όσο τοις επαίρνει δια να μην χαλαστούν τα ωραία αρπακτικά των σχέδια αλλά, ως φαίνεται, δεν θα ημπορέσουν, εν τέλει, να το αποφύγωσι.

Επειδή τόσο ο κύριος γάπας όσο και ο κύριος από την Καλαμάτα είναι ταγμένοι φύσει και θέσει να εξασφαλίσουν τους εντόπιους και αλλοδαπούς δανειστάς και τοκογλύφους και επειδή τα εντόπια και αλλοδαπά αφεντικά των εποφθαλμιούν ωσαύτως την Δημοσίαν περιουσία που με κόπο εδημιούργησαν οι μητέραι και πατέρες μας, τα πράγματα, συντρόφια, είναι πλέον σοβαρά.

Πολύ σοβαρά.

Η τόσο καπριτσιόζα και απρόβλεπτη ιστορία, ως ατίθαση εταίρα, τα έφερε έτσι ώστε στα περίπλοκα από την πολλήν σκέψην μυαλουδάκια σας και στις αποφάσεις που από εκεί θα εκβρασθούν επαφίεται εις μεγάλον πλέον βαθμόν, λέγω, το μέλλον αυτού του μικρού τόπου (αλλά ίσως και κάποια εισέτι μεγαλύτερα ζητήματα).

Είναι εις τας κεφαλάς και τας χείρας σας αγαπητοί εν χριστώ αδελφοί που επαφίεται πλέον η απόφασις για το εάν θα κατέλθετε εις τα επικειμένας εκλογάς με το ιστορικώς δεδοκιμασμένον, λέγω, σχήμα «τρείς λαλούν, δυό χορεύουν και ο καθείς μόνος του κάνει την τρύπα στο νερό» ή εάν θα προσπαθήσετε ολίγον -όσον πατά η γαλή ούτως ειπείν- ώστε να διαμορφώσετε πριν τας εκλογάς ένα σχετικώς ενιαίον και αντιπροσωπευτικόν της Ελληνικής Αριστεράς των Πολιτών σχήμα το οποίον να έχει κάποιαν ελπίδα για αποτελεσματικήν πολιτικήν παρουσία.

Παρακαλώ μετρήσατε, αγαπητοί αδελφοί, τα ποσοστά των αρματολικίων σας και θα ειδείτε, με μίαν απλήν, λέγω, σούμαν που θα κάμνετε ότι όλα μαζί προστιθέμενα δίνουν την δυνατότητα σε σας να παίξετε επί τέλους ρόλο πρωταγωνιστού και όχι κομπάρσου (από τον καιρόν του σεβαστού και αειμνήστου Ηλία Ηλιού να το ειδούμεν αυτό έχομεν), αλλά και εις ημάς, τον απλόν λαόν, την ελπίδα ότι θα καμαρώσωμεν την χώρα να επιβιώνει ως της αξίζει αλλά επίσης ότι θα είδομεν, πριν χιονίσει, μιάν άσπρην ημέραν.

ταύτα και μένω …

σας φιλώ σταυρωτά και ρουφηχτά,

ένας αγανακτισμένος (πολύ όμως)

.

Εκλογές Τώρα !

Είναι τόσο ανήθικος και τόσο πουλημένος προδότης που δέχεται να φύγει αλλά έχοντας εξασφαλίσει την πληρωμή των τοκογλύφων και την εκποίηση της Δημόσιας περιουσίας.

Η ντρίπλα με το δήθεν «σχήμα συνεργασίας μακράς πνοής» αποδεικνύει το παραπάνω. Εθνική προδοσία διαπράττουν οι συνοδοιπόροι του Γαπα και του ΠΑΣΟΚ.

Οτιδήποτε λιγότερο από εκλογές τώρα αποτελεί χυδαίο πραξικόπημα.

Οποιοδήποτε σχήμα συνεργασίας θα πρέπει να έχει χρονικό ορίζοντα ελαχίστων εβδομάδων και να προχωρήσει σε προκήρυξη εκλογών.

Ας είμαστε όλοι ψύχραιμοι. Θα κάνουν ότι μπορούν για να τρομοκρατήσουν τους πολίτες.

.

Οι φιδέμποροι της δήθεν συμπάσχουσας διανόησης

Αυτές οι «ανοικτές επιστολές» προσωπικοτήτων (sic) και οι «διακηρύξεις» διανοουμένων (sic) και «εκκλήσεις» πνευματικών ανθρώπων (sic) και δεν συμμαζεύεται, που κυκλοφορούν ευρέως τώρα τελευταία με κείμενα που γράφουν πολλά αλλά δεν λένε τίποτα και αίολο κοινωνικό υπόβαθρό του στυλ «ρίξτο κι ότι πιάσει», μου θυμίζουν καιροσκόπους και ύαινες ανακατεμένους με λύκους που στην αναμπουμπούλα χαίρονται αφού βρίσκουν όπως - όπως ευκαιρία να ακουστεί το … ονοματάκι τους. Μάλλον πρόκειται για σκυλευτές της εθνικής δυσκολίας. Λέτε να έχω άδικο;

.

Διεθνής Τύπος

Ο διεθνής τύπος όπως τον βρήκα σήμερα στις 17:05:

Aljazeera:             Greeks strike against fresh spending cuts

BBC                     Greek strikers hurl yoghurt and stones at Athens police

Reuters:               Greeks strike, clash with police over austerity

CNN:                   Greek protests turn violent, with petrol bombs and tear gas

Wall Street:          Greece Strikes Turn Violent

Deutsche Welle: Strikes and clashes in Greece as parliament debates austerity measures

Independent IE:           Greek and Irish borrowing costs soar as protests escalate in Athens

Russia Today :     Greeks protest against rescue, call for jobs

Telegraph: Greek debt costs spike as strikers encircle parliament

Independent:       Protesters clash with police in Greece

New York Times:          Greeks Walk Off the Job in Austerity Protest

Washington Post:          Greek protesters attempt to blockade parliament

Sentinel-Record: Greek anti-austerity protesters clash with police

.

Χωρίς Λόγια

Οι «διανοούμενοι» ξεπουλητάρια

Υπέρ του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος τάσσονται 11 πανεπιστημιακοί, οι οποίοι, μη γνωρίζοντας την έννοια της λέξης ντροπή, συνυπογράφουν σχετική διακήρυξη.

Θαυμάστε τους :

Θάνος Βερέμης                ιστορικός

Απόστολος Γεωργιάδης     αστικολόγος

Θανάσης Διαμαντόπουλος πολιτικός επιστήμων

Θόδωρος Κουλουμπής     διεθνολόγος - ΕΛΙΑΜΕΠ

Νίκος Μαραντζίδης          πολιτικός επιστήμων

Γιώργος Παγουλάτος        πολιτικός επιστήμων

Χρήστος Ροζάκης             διεθνολόγος

Μιχάλης Σταθόπουλος      αστικολόγος

Πλάτων Τήνιος                 οικονομολόγος

Γρηγόρης Τσάλτας           διεθνολόγος

Λουκάς Τσούκαλης          πολιτικός επιστήμων

.

Υπέρ της Αναδιάρθρωσης του Ελληνικού χρέους ο Sigmar Gabriel (SPD)

Σημαντική πολιτική εξέλιξη αποτελεί η τοποθέτηση του προέδρου του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος Γερμανίας (Social Democratic Party of Germany - SPD), Sigmar Gabriel, υπέρ της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους με την ταυτόχρονη καθιέρωση ευρωομολόγου.

«Εάν θέλουμε να έχουμε αποδοχή, πρέπει να προχωρήσουμε σε σκληρό κούρεμα, όπου οι πιστωτές θα παραιτηθούν από ένα σημαντικό τμήμα των απαιτήσεών τους», υποστηρίζει ο Gabriel σε συνέντευξή του που δημοσιεύεται στην αυριανή έκδοση της εβδομαδιαίας εφημερίδας Die Zeit.

Όπως τονίζει ο Gabriel, για να αντιμετωπισθεί ο κίνδυνος μετάδοσης της κρίσης δεν αρκεί μία μικρή επιμήκυνση, όπως προτείνει η κυβέρνηση Merkel, αλλά χρειάζεται παράλληλα «ένα σημαντικό μέρος των πιστώσεων να μετατραπεί σε ευρωομόλογα, δηλαδή εγγυημένες από την Κοινότητα πιστώσεις».

Υπενθυμίζεται ότι η κεντροδεξιά κυβέρνηση της καγκελαρίου Merkel απορρίπτει τόσο το «κούρεμα» του ελληνικού χρέους, όσο και την καθιέρωση του ευρωομολόγου.

(αναδημοσίευση από εδώ)

.

Η μαζική συγκέντρωση – διαμαρτυρία στο Σύνταγμα

Είναι ενωτική: δεν διχάζει, δεν διαχωρίζει, δεν καλλιεργεί κομματικές αντιπαραθέσεις, που μόνο αυτές ακούμε από τα ΜΜΕ.

Ως εκ τούτου είναι κατεξοχήν δημοκρατική, απευθύνεται δηλαδή στο σύνολο των πολιτών, αγκαλιάζεται από μια μεγάλη πλειοψηφία, απαρτίζεται από όσους εξ αυτών μπορούν και επιθυμούν να συμμετάσχουν και λειτουργεί εσωτερικά με κατεξοχήν δημοκρατικές διαδικασίες.

Είναι μια εθελοντική παρουσία των πολιτών, ένα πολιτικό παρόν, αυτών που ψηφίζουν ή δεν ψηφίζουν στις εκλογές, αυτών που πληρώνουν φόρους, που στρατεύονται και πηγαίνουν στον πόλεμο αν χρειαστεί, παρόλο που είναι παραγκωνισμένοι από την πολιτική σκηνή του τόπου. Διαδηλώνει δηλαδή ότι υπάρχει λαός.

Είναι όμως ταυτόχρονα και μία πολιτική πρόταση: υπέρβαση των κομμάτων και ενότητα του λαού για την αντιμετώπιση των προβλημάτων του. Όχι κατάργηση των κομμάτων, όχι κατάργηση δηλαδή των διαφορετικών απόψεων που πρέπει να υπάρχουν σε μία δημοκρατική κοινωνία, αλλά όχι υποκατάσταση των θεσμών από τα κόμματα.

Διαμορφώνει επίσης μια νέα πρόταση για μια θετική και δημιουργική έξοδο από την κρίση. Μια πρόταση δηλαδή όχι μόνο υπέρ ή κατά του μνημονίου, ούτε υπέρ ή κατά της χρεοκοπίας, αλλά καλλιεργώντας την πεποίθηση ότι είμαστε ικανοί και να διαμαρτυρηθούμε και να δημιουργήσουμε, και να αντισταθούμε σε άδικες επιβολές και να διορθώσουμε δικά μας λάθη, αναλαμβάνοντας όπως πάντα εμείς οι ίδιοι την ευθύνη και για τα δύο.

Δεν είναι αντιγραφή ξένων προτύπων, αλλά μία έκφραση ενότητας και αλληλεγγύης με τους λαούς της Ευρώπης, που και αυτοί πληρώνουν και αγωνίζονται. Είναι όμως ταυτόχρονα και μία έκφραση της δικιάς μας αρχαίας, δημοκρατικής παράδοσης.

Είναι ακόμα μια νέα μορφή συσπείρωσης, επικοινωνίας, συζήτησης, συλλογικότητας και αλληλεγγύης, για να προκύψουν από αυτήν νέες προτάσεις, λύσεις και προοπτικές, π.χ. ανταλλακτικές μορφές οικονομίας, ανταλλαγές δηλαδή αγαθών και υπηρεσιών, εθελοντισμός, πρωτοβουλίες πολιτών κ.ά.

Είναι τέλος ένα φως στο σκοτάδι. Μια αισιόδοξη πνοή, που τη χρειαζόμαστε. Αρκεί να αντέξει, αρκεί να διατηρήσει το χαρακτήρα της, αρκεί να αυτοπροστατευτεί από ανεπιθύμητες παρεμβάσεις και να ανθίσει.

Ένας πολίτης, καθ. Δ. Καλλιγερόπουλος

(το βρήκα εδώ)

.

Από την Σκύλα στην Χάρυβδη

Διαβάζω τους πανηγυρισμούς των οπαδών και στελεχών της ΝΔ λόγω της υπεροχής των ποσοστών του κόμματός τους από το ΠΑΣΟΚ κατά τέσσερεις ποσοστιαίες μονάδες. Διαβάζω και θλίβομαι, αφού από τους δημοσιευμένους αριθμούς προκύπτουν -έστω και σαν ένδειξη- πέντε πράγματα.

Πρώτον ότι η δυσαρέσκεια των πολιτών αργά αλλά σταθερά διοχετεύεται μέσω των δοκιμασμένων μηχανισμών πόλωσης στο άλλο μεγάλο κόμμα.

Δεύτερον ότι οι Έλληνες πολίτες δίνουν ήδη στα δύο κόμματα ένα συνολικό ποσοστό που ξεπερνά το 60%.

Τρίτον ότι παρ’ όλα τα αυξημένα ποσοστά αναποφάσιστων, αποχής κλπ στην ουσία οι Έλληνες πολίτες είναι απρόθυμοι να αποδώσουν με πρακτικό τρόπο ευθύνες στους δύο καταστροφικούς για την χώρα και την ζωή τους την ίδια μηχανισμούς.

Τέταρτο ότι πολύ λίγο συζητείται ή αναλύεται η θεσμική, αλλά κυρίως πρακτική, σημασία του εκλογικού πριμ των πενήντα εδρών στο πρώτο κόμμα που θεσπίστηκε σε δύο βήματα το πρώτο, 40 έδρες πριμ, από τον Σκανδαλίδη και το δεύτερο +10, δηλαδή σύνολο 50 έδρες πριμ, από τον Παυλόπουλο. Ο θεσμός αυτός που στην ουσία του καταλύει το ίδιο το πολίτευμα, πέρασε λόγω της αδιαφορίας και της μη πληροφόρησης των πολιτών αλλά και της απίστευτης αδράνειας της αριστεράς.

Πέμπτο και χειρότερο, γι αυτό το κράτησα για το τέλος, είναι το γεγονός ότι ελάχιστοι πολίτες έχουν στην πραγματικότητα συνειδητοποιήσει τι θα σήμαινε μια εναλλαγή στην εξουσία των δύο κομμάτων. Ελάχιστοι αντιλαμβάνονται ότι η ληστρική επιδρομή των ξένων, η επιβολή έξαλλων μέτρων νέο-φιλελεύθερης κοπής και το ξεπούλημα της περιουσίας της χώρας μας, θα ενταθούν φτάνοντας στο αποκορύφωμά τους με την εγκαθίδρυση στην εξουσία μιας φρέσκιας και άρα εκ των πραγμάτων ισχυρής, γαλάζιας κυβέρνησης.

Πρέπει να γίνει σε όλους μας κατανοητό ότι οι λεονταρισμοί της γαλάζιας ηγεσίας είναι απλές παρλαπίπες και αδιάντροποι λαϊκισμοί. Ο αρχηγός της ΝΔ όχι μόνο έχει ήδη δώσει την «συναίνεση» που του ζητούν οι ξένοι, αλλά τους πρόσφερε και μερικούς έξτρα τεμενάδες ως μπόνους.

Σε πιθανή προκήρυξη εκλογών(*), οι πολίτες θα κληθούν να επιλύσουν έναν ιδιαίτερα περίπλοκο και επικίνδυνο γι αυτούς και το μέλλον των παιδιών τους πολιτικό γρίφο. Η νηφάλια σκέψη και η καλή πληροφόρηση είναι σήμερα για όλους μας περισσότερο επιτακτική από κάθε άλλη φορά στην ιστορία της χώρας.

(*) Παρ’ όλα όσα λέγονται, έχω την αίσθηση ότι η βασική αγωνία των εντός και εκτός της χώρας γερακιών, είναι να ολοκληρωθεί η θεσμική ισοπέδωση και άρα κοινωνική εξουδετέρωση της χώρας μας, αλλά και -κυρίως- το ξεπούλημα της Δημόσιας Περιουσίας πριν την όποια προκήρυξη εκλογών.

ΥΓ. Διαβάζω σε άρθρο του Δημήτρη Καζάκη:

[ Ο πατέρας της δημόσιας οικονομικής στην Ελλάδα, ο καθ. Α. Ανδρεάδης, έλεγε πώς η «ιστορία της Ελλάδας είναι η ιστορία των χρεών της και των χρεοκοπιών της». Κι αυτό γιατί υπήρχαν πάντα πολιτικοί και οικονομικοί παράγοντες που θεωρούσαν τον δανεισμό, κυρίως από το εξωτερικό, ως μονόδρομο. Φυσικά το έκαναν προς όφελος μιας απόλυτα διεφθαρμένης οικονομικής και πολιτικής ολιγαρχίας που κυβερνά αυτόν τον τόπο από ιδρύσεως ελληνικού κράτους. Αυτή η ολιγαρχία εξασφάλιζε πάντα, όπως έγραφε ο καθηγητής και ακαδημαϊκός Άγγελος Αγγελόπουλος, ώστε «το μεγαλύτερον μέρος του προϊόντος των συναπτομένων δανείων διετίθετο δια την εξόφλησιν των οφειλομένων τοκοχρεωλυσίων, δια την πληρωμήν μεσιτειών και προ­μηθειών, το δε εναπομένον εσπαταλάτο δια διαφόρους σκοπούς, χωρίς μάλι­στα να ερωτάται η χώρα η οποία συνήπτε τα δάνεια και η οποία αναλάμβανε την υποχρέωσιν της τοκοχρεωλυτικής εξοφλήσεως τούτων». Το ίδιο συμβαί­νει μέχρι σήμερα. ]

.

Ένας κόσμος χωρίς την Wall Street

Βρήκα τα παρακάτω αποσπάσματα από το βιβλίο του Francois Morin δημοσιευμένα στην εφημερίδα Φίλαλθλος από τον εξαιρετικό Βασίλη Γαλούπη. Το δημοσίευμα μπορεί να βρεθεί πλήρες και στο blog του Βασίλη. Η επιλογή των παραγράφων και οι υπογραμμίσεις δικές μου:

[ … ] Ο καθηγητής Francois Morin, που υπήρξε μέλος του γενικού συμβουλίου της τράπεζας της Γαλλίας, αλλά και του συμβουλίου οικονομικής ανάλυσης, λέει κάποια πράγματα αρκετά ενδιαφέροντα. Ανεξάρτητα, δηλαδή, αν συμφωνείς ή διαφωνείς σε μερικά επί μέρους ζητήματα, όντως βάζει θέματα στο τραπέζι ο Morin, στο βιβλίο του «Ενας κόσμος χωρίς της Wall Street; Προτάσεις για ένα παγκόσμιο οικονομικό σύστημα».

[ … ] Γράφει, λοιπόν, ο συγγραφέας:

« … Από στοιχεία που δημοσιεύθηκαν το 2008 σχετικά με τον παγκόσμιο πλούτο και την κατανομή του, φαίνεται ότι μόνο 95.000 άτομα κατέχουν περιουσία 13.000 δις δολαρίων. Περισσότερο, δηλαδή, από το 1/4ο όλου του πλούτου που παράχθηκε στον κόσμο το 2008

… Βρισκόμαστε, λοιπόν, μπροστά σε μια κάστα προνομιούχων που οικειοποιείται το μεγαλύτερο μέρος των πόρων της ανθρωπότητας, η οποία αριθμεί 6.7 δις άτομα. Την κάστα αυτή θα μπορούσαμε να την ονομάσουμε «νέα αριστοκρατία», που λίγο τη νοιάζει η δικαιότερη κατανομή του πλούτου…

… Όταν 1.4 δις άνθρωποι ζούνε κάτω από το όριο της φτώχειας και ο αριθμός τους όλο και αυξάνεται, όταν κάθε 24 ώρες δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι πεθαίνουν από την πείνα, όταν εξαφανίζονται μέρα με τη μέρα εθνότητες, μοντέλα ζωής, κουλτούρες και κινδυνεύει η παγκόσμια κληρονομιά, όταν το κλίμα χειροτερεύει κι όταν αναρωτιέται κανείς αν αξίζει να ζει στη Νέα Ορλεάνη ή, στην παραλία των ωκεανών, η κρίση δεν είναι μόνο χρηματοπιστωτική, είναι μια βαθύτατα κοινωνική κρίση.

… Καθώς πολλοί δεν είναι σε θέση να παράγουν προστιθέμενη αξία κι έχουν μόνο περιορισμένη δυνατότητα κατανάλωσης, δεν αποτελούν πλέον παρά ένα άχρηστο πλήθος, με το οποίο ας ασχοληθεί η κοινωνική πρόνοια. Για άλλη μια φορά μπορούμε να πούμε ότι η συσσώρευση πλούτου αφήνει σε δεύτερη μοίρα τις ανάγκες των ανθρώπων.

… Υπό την πίεση του χρηματοοικονομικού κλάδου, οι πολυεθνικές εταιρείες γνωρίζουν ότι για να πετύχουν την αποδοτικότητα που περιμένουν από εκείνες, χρειάζονται ένα πεδίο δράσης ελεύθερο από κάθε εμπόδιο.

… Ο δρόμος του υπερκέρδους περνά υποχρεωτικά από τις ελεύθερες συναλλαγές σε όλες τις μορφές τους. Με άλλα λόγια, ελεύθερες συναλλαγές για τις επιχειρήσεις αυτές σημαίνει να έχουν τη δυνατότητα να εγκαθίστανται οπουδήποτε στον πλανήτη, να παράγουν ό,τι θέλουν, ορισμένες φορές κάτω από πολύ κακές συνθήκες, και να πουλούν αυτή την παραγωγή χωρίς περιορισμούς.

… Η αντιμετώπιση σε εθνικό μόνο επίπεδο των παγκόσμιων αυτών προβλημάτων μοιάζει φαιδρή. Επιπλέον, κατά τον αγώνα ισχύος που ξεκίνησε ανάμεσα στις διεθνείς αγορές από τη μια, και στα κράτη από την άλλη, η πλάστιγγα γέρνει προς το τραπεζικό ολιγοπώλιο, η ισχύς του οποίου, όπως είδαμε, αυξήθηκε σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

… Κατά τη διάρκεια της τωρινής κρίσης, το σημαντικό κατόρθωμα που πέτυχε το τραπεζικό ολιγοπώλιο δείχνει και την υπεροχή των διεθνών αγορών απέναντι στις κυβερνήσεις: Το ιδιωτικό χρέος των τραπεζών, που συνδέεται με την κρίση των subprimes, μετατράπηκε σε δημόσιο χρέος, περιορίζοντας στο ελάχιστο τα περιθώρια των κινήσεων των κυβερνήσεων.

… Το ωστικό κύμα που δημιουργήθηκε από την κρίση αποκτά εδώ μια επιπλέον διάσταση: Η πολιτική κονιορτοποιείται, αφήνοντας το πεδίο ελεύθερο στο τραπεζικό ολιγοπώλιο να διατηρήσει –ακόμα και να ενισχύσει– τις θέσεις του στην καρδιά ενός παγκοσμιοποιημένου χρηματοοικονομικού συστήματος.

… Η πιο καταστροφική, όμως, συνέπεια για τα κράτη είναι, φυσικά, το σημαντικό ύψος εξυπηρέτησης του χρέους, πραγματικός φόρος υποτέλειας που πρέπει να πληρώνουν στον χρηματοοικονομικό κλάδο και στις μεγάλες τράπεζες ειδικότερα! Ο φόρος αυτός είναι η αιτία των προϋπολογισμών λιτότητας που τέθηκαν σε εφαρμογή παντού στον κόσμο».

.

Πόσο ασφαλής είναι η ασφάλεια;

Prise De Constantinople in 1204, by Palma il Giovane

Σήμερα πιάσαμε την συζήτηση με φίλους που με εμπνέουν και με ανέχονται, για την ουσία του ρόλου των ασφαλιστικών εταιρειών. Έτσι, επιστράτευσα ότι ξέρω, μαζί με το αρχείο μου και ότι πηγές βρήκα πρόχειρες, για να γράψω το παρακάτω συνοπτικό κείμενο που αποτελεί μια εξαιρετικά πρόχειρη και ημιτελή προσέγγιση στο θέμα, αλλά ελπίζω να είναι κάπως χρήσιμη. (φίλοι: κρίνετέ με σκληρά ή καταδικάστε με αλλά όπως έλεγαν και οι παππούδες μας: άκουσον μεν πάταξον δε !)

Με μια έννοια μπορούμε να πούμε ότι η «ασφάλιση» εμφανίζεται ταυτόχρονα με την ανθρώπινη κοινωνία καθ εαυτή. Γνωρίζουμε δύο τύπους οικονομιών στην ιστορία, της ανταλλακτικές -χωρίς νόμισμα- οικονομίες και τις πιό μοντέρνες οικονομίες που βασίζονται σε κάποιο νόμισμα. Οι αρχικές ήταν περισσότερο πρωτόγονες και η «ασφάλιση» σε τέτοιες οικονομίες εμπεριείχε την έννοια της αμοιβαίας υποστήριξης. Για παράδειγμα αν κάποιου το σπίτι ή το χωράφι καταστρεφόταν  για κάποιο λόγο τότε οι γείτονες ή τα μέλη της τοπικής κοινωνίας προσέτρεχαν για να βοηθήσουν ώστε να αποκατασταθεί η ζημιά χωρίς άμεσο δικό τους οικονομικό όφελος. Η έννοια του οφέλους αποτελούσε τότε την πλέον γνήσια και πραγματική μορφή «ασφάλισης» αφού αυτού του τύπου η κοινωνική συνδρομή ήταν αυτονόητη και κοινή για όλους και λειτουργούσε σαν μια αυτονόητη, κοινόχρηστη ομπρέλα προστασίας.

Η μοντέρνα έννοια της ασφάλισης στην ουσία βασίζεται σε διαδικασίες και συμβάσεις κατανομής ρίσκου που απαντώνται για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας στους Κινέζους και τους Βαβυλώνιους εμπόρους περίπου 4.500 με 4.000 χιλιάδες χρόνια πριν.

Οι Κινέζοι αύξαναν συνειδητά το κόστος μεταφοράς των προϊόντων τους με το να κατανέμουν την πραμάτεια τους σε πολλαπλά καραβάνια έτσι ώστε να αποφεύγουν αυτό που θα ονομάζαμε σήμερα ολική απώλεια (total loss) καθώς περνούσαν από επίφοβα ορεινά περάσματα ή μέσα από εχθρικές περιοχές.

Οι Βαβυλώνιοι ανέπτυξαν ένα σύστημα ασφάλισης που καταγράφεται με λεπτομέρειες στον περίφημο κώδικα του Hammurabi πριν από 3.750 χρόνια. Αυτό το πρώιμο ασφαλιστικό σύστημα υιοθετήθηκε και από τους πρώτους θαλασσινούς εμπόρους της Μεσογείου. Με δυο λόγια το σύστημα λειτουργούσε ως εξής: ένα έμπορος που χρησιμοποιούσε κάποιας μορφής δάνειο για να εξοπλίσει τα πλοία και να μπαρκάρει το εμπόρευμα του, έδινε ένα επί πλέον ποσό στον πιστωτή του ως εγγύηση ακύρωσης του δανείου σε περίπτωση που το μπάρκο χανόταν στην θάλασσα ή καταληστεύονταν στην διαδρομή.

Οι μονάρχες της αρχαίας Περσίας ήταν οι πρώτοι που εισήγαγαν την έννοια της ασφάλισης προσωπικού (κάτι σαν κοινωνική ασφάλιση) επίσημα και θεσμικά καταγράφοντας μάλιστα τους σχετικούς θεσμούς και τις διαδικασίες στα επίσημα αρχεία του κράτους. Η «ασφάλιση» εμπεριείχε την επίσημη διαβεβαίωση του μονάρχη ότι θα βοηθούσε τον υπήκοό του ή την ομάδα ή τους κατοίκους ενός οικισμού ή μιας πόλης, σε περίπτωση προβλήματος, πχ μιας ληστείας, ενός λοιμού ή μιας στρατιωτικής επίθεσης. Το θεσμικό πλαίσιο ήταν αρκετά περίπλοκο και το επίπεδο της ασφάλισης εξαρτιόταν από το ύψος της προσφοράς των ασφαλιζόμενων που εκφράζονταν και μετριόταν με τα τοτινά χρυσά νομίσματα.

Η ασφάλιση μπορούσε να επεκταθεί έτσι ώστε να καλύψει απρόβλεπτες και έκτακτες ανάγκες των ασφαλισμένων που άρχιζαν από αρώστιες και θανάτους, απαραίτητα έργα υποδομής όπως γέφυρες, φράγματα κλπ και έφταναν σε περιπτώσεις γάμου, ανάγκης για χτίσιμο ενός νέου σπιτιού κλπ.

Περίπου χίλια χρόνια αργότερα, δηλαδή πριν από κάπου 3.700 χρόνια, οι κάτοικοι της Ρόδου εφηύραν μια ποιο εξελιγμένη μορφή ασφάλισης. Οι τότε έμποροι λοιπόν, σε περίπτωση (που ήταν και η συνηθέστερη) που μετέφεραν τα εμπορεύματά τους με το ίδιο πλοίο πλήρωναν από κοινού στους χρηματοδότες τους, ή στον ιδιοκτήτη του πλοίου ή σε κάποιον άλλο «κεφαλαιούχο» ένα επί πλέον ποσό ώστε να εξασφαλιστούν σε περίπτωση που το πλοίο για να αποφύγει την βύθιση, αναγκαζόταν να πετάξει στην θάλασσα μέρος ή και ολόκληρο το εμπόρευμα. Αυτή η μορφή ασφάλισης εμπορευμάτων ήταν γνωστή ως ασφάλιστρο γενικευμένου μέσου όρου (general average) και έχει επιβιώσει ως τις μέρες μας.

Διάφορα καθαρά ασφαλιστικά συμβόλαια, δηλαδή πρακτικές ασφάλισης που δεν σχετίζονταν με δάνεια ή άλλες παρεμφερείς δεσμεύσεις, ήταν κοινή πρακτική στην Τζένοβα κατά τον δέκατο τρίτο και δέκατο τέταρτο αιώνα όπου τα ασφαλιστικά κεφάλαια υποστηρίζονταν από μεσεγγυήσεις επί ακινήτων ή μεγάλων εκτάσεων γης. Αυτά τα νέου τύπου ασφαλιστικά συμβόλαια επέτρεψαν τον για πρώτη φορά διαχωρισμό των ασφαλιστικών κεφαλαίων από τα κεφάλαια επενδύσεων. Διαχωρισμός που είχε ιδιαίτερη σημασία για το εμπόριο μέσω θαλάσσης και την χρηματοδότηση ναυπήγησης σκαφών.

Οι δραστηριότητες αυτές συνέπεσαν με την εισροή στην Ευρώπη τεράστιων κεφαλαίων από την καταλήστευση του θησαυροφυλακίου της Πόλης. Η απαρχή της σύγχρονης λειτουργίας του τραπεζικού και χρηματιστικού κεφαλαίου (που έχει όμως πολύ βαθύτερη ιστορία) οφείλεται κατά μεγάλο βαθμό στα ισχυρά σόγια των μετά-σταυροφόρων της Τζένοβας και της Βενετίας περί τα μέσα του δέκατου τρίτου αιώνα.

Νέες μορφές ασφαλιστικών υπηρεσιών που δεν είχαν πλέον ως φυσικό χώρο το εμπόριο καθ’ αυτό αλλά επεκτείνονταν και σε άλλες μορφές δραστηριοτήτων (όπως ζημιές πυρός, θεομηνίες κλπ) εμφανίστηκαν πρώτα στην Αγγλία περί το 1.500. Η μεγάλη καταστροφή της πόλης του Λονδίνου το 1666, παρ’ όλη την αυτοθυσία των ήδη καλά εξοπλισμένων πυροσβεστών της εποχής, ήταν τόσο δυσβάστακτη που σχεδόν κατέστρεψε οικονομικά την ασφαλιστική εταιρεία του πανίσχυρου μεγιστάνα της εποχής Nicholas Barbon ο οποίος ενεπλάκει ενεργά στην ανοικοδόμηση του Λονδίνου.

Σήμερα, κατά την δική μου άποψη, το ασφαλιστικό κεφάλαιο βαδίζει παράλληλα με το χρηματιστικό και η θεσμική θωράκιση των ασφαλιστικών εταιρειών επιβαρύνει και εντείνει την Πανδυτική τάση για υπερσυγκέντρωση κεφαλαίου και καταλήστευση των χαμηλών και μεσαίων τάξεων του πληθυσμού.

Προς τον σκοπό αυτό οι ασφαλιστικές εταιρείες έχουν επιστρατεύσει ένα ιδιαίτερα περίπλοκο και επιθετικό προς την κοινωνία ασφαλιστικό και θεσμικό πλαίσιο απέναντι στο οποίο ο μέσος πολίτης είναι απολύτως ανυπεράσπιστος.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ασφαλιστικό σύστημα των ΗΠΑ το οποίο αφ΄ ενός επιδρά πλέον θεσμικά στην διακυβέρνηση της χώρας επιβάλλοντας πολιτικές (βλέπε την αποτυχημένη προσπάθεια του Ομπάμα για δημόσια ασφάλιση υγείας) και αφ’ ετέρου επιτίθεται ληστρικά στο μέσο πολίτη αφού ικανοποιεί λιγότερο από το 60% των υποχρεώσεων του καλυπτόμενο πίσω από χιλιάδες δικηγόρους, ψιλά γράμματα και πλήρως εξαρτώμενη ή απλώς «φιλικά διακείμενη» δικαιοσύνη.

.