Τρίτη 7 Δεκεμβρίου 2010

Προς τον Left Liberal Synthesis


Αγαπητέ LLS,

Στην αναδημοσίευση από το πολύ καλό blog ΚΑΤΕΡΙΝΑ, την οποία κατάργησα, έλαβα το παρακάτω εντελώς ακατανόητο σχόλιό σου το οποίο θίγει μεταξύ των άλλων και ζητήματα αρχής. Επειδή δεν μπόρεσα να βρω κάποιο e-mail σου, σου απαντώ από εδώ συμπεριφερόμενος λίγο σαν τον «δημοσιογράφο πρώτης γραμμής» της Ελευθεροτυπίας :

------------------
Ο/Η LEFT LIBERAL SYNTHESIS άφησε ένα νέο σχόλιο για την ανάρτησή σας "Ο φασισμός της Ελευθεροτυπίας και ο Πλεύρης σε ρόλ...":

Δεν κατανοώ την αλόγιστη ΄και πληθωρική χρήση του όρου 'Φασισμός" και την απερίσκεπτη αναπαραγωγή ενός τετοιου θέματος από πλευράς σου που είσαι τόσο ψύχραιμος.

Ενας δημοσιογράφος πρώτης γραμμής και ήθους , με αδαμάντινο μητρώο αποκαλύψεων, ΕΠΩΝΥΜΑ και με τεράστιο ρίσκο ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΩΞΗΣ ΤΟΥ καταγγέλει ότι "Δικαστικός εν ενεργεία" χρησιμοποιεί την ανωνυμία των logs ια ίδιον όφελος.

Η Δικαστικός εν ενεργεία ΣΙΩΠΑ (μέχρις στιγμής)ενω μπορεί να ΣΥΝΤΡΙΨΕΙ τον δημοσιαγραφο!!!!!!!

Καραμπινάτη και ΥΠΕΘΥΝΗ ΕΠΩΝΥΜΗ Αποκάλυψη

Που υπάρχει ο Φασισμός;
Γιατί τόση βιασύνη και ευκολία ;
Γιατί παίζουμε με τον "φασισμό" τόσο εύκολα και επιπόλαια;
Αυτή η ευκολία και η αποσιώπηση του γεγονότος οτι ο καταγγελων το κάνει ΕΠΩΝΥΜΑ, είναι ο καλύτερος δρόμος για τον φασισμό.

Απογοητευση φίλε μου.Απογοήτευση.
Σκεψου το σε παρακαλώ
----------------------------------

Μου είναι εντελώς αδιανόητο το πως είναι δυνατόν να υποστηρίζεται η πράξη ενός δημοσιογράφου όταν εκτός από αντιδεοντολογική, αφού ανακοινώνει το όνομα κάποιου χωρίς άδεια, είναι και εντελώς επιθετική για το blogging καθ’ αυτό. Ελπίζω όχι και ιδιοτελής.

Είμαι βέβαιος για τις προθέσεις της Κατερίνας, σ’ αυτό συνηγορεί άλλωστε η σταθερά υψηλή ποιότητα των αναρτήσεών της.

Ο λόγος που κατάργησα την αναδημοσίευση είναι ότι μέσα από αυτήν και παρεπόμενα μέσα από το post της Κατερίνας, θα μπορούσε κανείς να οδηγηθεί στο απαράδεκτο δημοσίευμα του δημοσιογράφου και της Ελευθεροτυπίας και άρα στο αναφερθέν blog καθώς και στο όνομα του υποτιθέμενου ιδιοκτήτη του. Τόσο λοιπόν το δικό μου blog όσο και της Κατερίνας θα λειτουργούσαμε, χωρίς να το θέλουμε, ως ανυποψίαστοι συνένοχοι σε ένα από σπόντα παιχνίδι εμετικής διαδικτυακής επίθεσης.

Όχι λοιπόν αγαπητέ LLS, δεν πρόκειται ούτε για «πρώτη γραμμή ήθους» ούτε για «υπεύθυνη και επώνυμη αποκάλυψη». Πρόκειται για μια απαράδεκτη δημοσιογραφική πρακτική και μια συνειδητή προσπάθεια διασυρμού. Ο άνθρωπος θα έπρεπε να ντρέπεται.

Επίσης ήθελα να συμπληρώσω ότι η ιδιότητα του αριστερού ή του αντιρατσιστή δεν επιτρέπει εκπεσμούς στο επίπεδο του αριστερού-αντιρατσιστικού δοσιλογισμού … νομίζω;
.

Δευτέρα 6 Δεκεμβρίου 2010

Ο φασισμός της Ελευθεροτυπίας - και ο Πλεύρης σε ρόλο μαριονέτας

Η αναδημοσίευση αφαιρέθηκε διότι συμμετείχε έμμεσα στην κακή πρακτική της αρχικής δημοσίευσης από την Εφημερίδα.

Πρέπει να προσπαθήσουμε περισσότερο.


Διαβάζω αυτήν την περίοδο. Διαβάζω πολύ, όχι μόνο βιβλία αλλά και άρθρα και ειδήσεις και blogs και ότι μου πέσει στην αντίληψή μου. Πέρα όμως από την ιδιαίτερα ευχάριστη ανάπαυλα από τα καθημερινά που σίγουρα μπορεί να προσφέρει ένα βιβλίο, το μυαλό δεν παύει να γυρίζει σ’ αυτά ξανά και ξανά πολλές φορές μέσα στην ημέρα. Το μνημόνιο, η κακή κατάσταση της οικονομίας, η ανεργία, η αδικία προς τους πολίτες από το ίδιο το κράτος τους, η τρομοκρατία γιαλαντζί και η εργαλειακή της χρήση, η εθνική υποχώρηση, η άφατη και υπόκωφη απελπισία του μέσου Έλληνα, ο ανεξέλεγκτος πια αυταρχισμός, τα Πανεπιστήμιά μας.

Σήμερα είναι ημέρα ξεχωριστή. Ημέρα που θα ζυμωθεί από τον καταλύτη της μνήμης του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Ημέρα όπου πολύς κόσμος, κυρίως νεολαία, θα ξεχυθεί στους δρόμους με ειλικρίνεια, με μπερδεμένη αγανάκτηση, με ανιδιοτέλεια, αλλά χωρίς γνώση και όραμα. Χωρίς στόχο και κοινωνική σύνδεση. Χωρίς δομή ιδεών ικανή να δημιουργήσει υπόβαθρο δημιουργικής ρήξης. Οι άμορφες μάζες του κόσμου μαζί με το απρόσωπο και χωρίς θεσμική ύπαρξη απομεινάρι του φοιτητικού κινήματος θα κάνουν μια πορεία προς το άπιαστο κοιτώντας το άπειρο. Έπεσε στα χέρια μου μια προκήρυξη – απάντηση στο 28 σελίδων κείμενο που έδωσε στην δημοσιότητα το Υπουργείο ως βάση διαβούλευσης για την Ανώτατη Εκπαίδευση. Μια προκήρυξη ευχολόγιο χωρίς αρχή, μέση και τέλος. Χωρίς ειρμό και πραγματοποιήσιμους στόχους. Χωρίς πραγματική πρόταση και πάνω από όλα χωρίς συγγραφέα. Μου θύμισε τα ασυνάρτητα, αλλά επί παντός επιστητού, κείμενα των «παρατάξεων» το ’74 και μετά που κατέληξαν να απαξιώσουν τις φοιτητικές διεκδικήσεις στο μυαλό των ίδιων των φοιτητών και τελικά να διαλύσουν το Φοιτητικό Κίνημα και να καταργήσουν την ΕΦΕΕ. Το «Πανελλαδικό Συντονιστικού γενικών συνελεύσεων και καταλήψεων» είναι ο συγγραφέας του κειμένου; Και ποιο είναι αυτό το Πανελλαδικό; Το εξέλεξε κάποιος; Ποιός; Ποια είναι τα πρόσωπα που το απαρτίζουν, ποιους εκπροσωπούν και κυρίως πώς; Υπάρχει κάποιος δομημένος και θεσμικά αναγνωρίσιμος τρόπος με τον οποίο το (όποιο) Ελληνικό Φοιτητικό Κίνημα επικοινωνεί με τους φοιτητές, λαμβάνει αποφάσεις και – κυρίως – συνδέεται και ανταλλάσσει πληροφόρηση, ιδέες και πρακτικές με τα Φοιτητικά Κινήματα της υπόλοιπης Ευρώπης;

Εκτός από την άμορφη αγανάκτηση, την ομιχλώδη αίσθηση της αδικίας, την υποψία περί βιασμού της Ανώτατης Εκπαίδευσης και της απέχθειας προς τον βάρβαρο αυταρχισμό (να και κάτι πραγματικό, κατανοητό και χειροπιαστό), ποια είναι τα ιδεολογικά και θεσμικά εφόδια που θα οδηγήσουν τα βήματα των φοιτητών στην σημερινή πορεία;

Από την άλλη έχουμε τους αμούστακους νεαρούς των ΜΑΤ. Τα παιδιά αυτά φοβισμένα και ανασφαλή έγιναν εύκολη βορά της πλέον στυγνής πλύσης εγκεφάλου. Έπαψαν να είναι παιδιά αντικαθιστώντας κάθε συναίσθημα με το μίσος, κάθε πράξη με την ωμή και χωρίς όρια βία, κάθε σκέψη με την υπακοή. Τα παιδιά αυτά που έπαψαν να είναι παιδιά και έγιναν ματατζήδες, θα έχουν σήμερα απέναντί τους ανθρώπους με μέλλον, ανθρώπους που σκέφτονται και ανθρώπους που θα παίξουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ρόλο στην εργασία, στην γνώση, στην τέχνη. Θα υπάρξουν χτυπήματα, τραυματισμοί, προσαγωγές. Ελπίζω, τίποτα χειρότερο.

Θα είναι μια φιέστα εκτόνωσης. Οι μεν θα εκτονωθούν επί των δε και τούμπαλιν. Οι αντιπαράθεση με τους θλιβερούς ματατζήδες ανάγεται σε πράξη «επαναστατική» και «προοδευτική». Και μέχρι εκεί. Και αφού στέκει μέχρι εκεί δεν είναι παρά ένα χαζό άλλοθι για την πολιτική και κοινωνική μας ανυπαρξία. Είναι μια ανώδυνη και ελεγχόμενη εκτόνωση που λειτουργεί έμμεσα ως σατανικό εργαλείο χειραγώγησης των πολιτών. Κανένα αποτέλεσμα καμία προοπτική, τίποτα το νέο. Δίκαιη διαμαρτυρία. Έ, και; Ποιο αποτέλεσμα φέρνουν οι «Δίκαιες Διαμαρτυρίες» στην Ευρώπη; Μήπως το Φοιτητικό κίνημα της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Βρετανίας απέτρεψε τις εκεί Εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις; Όχι βέβαια. Οι αναποτελεσματικές κινητοποιήσεις, αυτές που δεν καταλήγουν σε κάτι που να πλησιάζει έστω τον στόχο τους, όταν είναι επαναλαμβανόμενες λειτουργούν αμφίπλευρα γυρίζοντας ως μπούμερανγκ για να καταστρέψουν τα κινήματα αποστερώντας τους τον παλμό, τον ενθουσιασμό και, στο τέλος, και το ίδιο το όραμά τους.

Ο Γάλλος, ο Έλληνας, Ο Ιταλός και ο Βρετανός φοιτητής θα πάνε στις πορείες, θα ταλαιπωρηθούν, θα κτυπηθούν, μερικοί ίσως και να συλληφθούν και αμέσως μετά θα επιστρέψουν στα σπίτια τους για να γλύψουν τις πληγές τους και να πληροφορηθούν από τα πανευρωπαϊκά δελτία των οκτώ ότι «το νομοσχέδιο υπερψηφίστηκε σήμερα στην Βουλή» …

Εκτός από την συμμετοχή και την εγκατάλειψη του καναπέ, χρειάζεται και κάτι άλλο. Οι διαμαρτυρίες δεν έχουν λόγο ύπαρξης καθ’ αυτές. Ο εμπεριεχόμενος στόχος είναι η θετική επίδραση στην κοινωνία και για να επιδράσουμε στην κοινωνία δεν αρκεί μόνο μια μαζική περατζάδα με δακρυγόνα και φωτιές. Χρειάζεται ιδεολογικό και πολιτικό υπόβαθρό, χρειάζεται ισχυρή σύνδεση με την κοινωνία (κοινωνική νομιμοποίηση το λένε), χρειάζεται όραμα που να προκύπτει από νέες ιδέες που να διαθέτουν αρχή μέση και τέλος ταυτόχρονα με την ποικιλία και τον πλουραλισμό τους.

Οι άνθρωποι που θα γυρίσουν σήμερα από την πορεία, στο σπίτι στην σχολή στο ταβερνάκι, καθώς θα συζητούν ξαναμμένα και θα ανταλλάσσουν εντυπώσεις θα πρέπει ταυτόχρονα, στο πίσω μέρος του μυαλού τους, να σκέφτονται : πρέπει να προσπαθήσουμε περισσότερο.
.

Οι ... διπλοθεσίτες και τα babyguns


[ … ] Πάντως, αν είναι αλήθεια πως κάποια μέλη των Πυρήνων είναι και μέλη της Σέχτας, βλέπουμε πόσο μεγάλο είναι το πρόβλημα της διαφθοράς στη χώρα μας: στην Ελλάδα, ακόμα και οι επαναστάτες είναι διπλοθεσίτες. Θέλει ένα νέο παιδί να πάρει το Καλάσνικοφ και να ξεκινήσει τον ένοπλο αγώνα σε μια επαναστατική οργάνωση και δεν βρίσκει θέση – είναι όλες πιασμένες. Θα πρέπει να απαγορευτεί η διπλοθεσία και να ισχύσει το ΑΣΕΠ και για τις επαναστατικές οργανώσεις – αξιοκρατία παντού. Αν δεν σκοπεύει να το κάνει η κυβέρνηση, να μας το επιβάλει η Κομισιόν και το ΔΝΤ – το Μνημόνιο είναι ευτυχία όχι μόνο για τη χώρα μας αλλά και για την ένοπλη πάλη. [ … ]

(απόσπασμα από το «Όπλα υπάρχουν» στο The Press Project)
.

Πέμπτη 2 Δεκεμβρίου 2010

Και τα μυαλά στα κάγκελα


Πολλές φορές το πόσο απίστευτα ηλίθιος, πόσο κακόβουλος, πόσο απελπιστικά ανίκανος και (φυσικά) πόσο πολιτικά και προσωπικά ιδιοτελής μπορεί να είναι κάποιος φαίνεται από τις πράξεις του όταν αυτές έρχονται σε απόλυτη αντίθεση όχι μόνο με τις πραγματικές ανάγκες του μηχανισμού στον οποίο συμμετέχει ή διοικεί αλλά και με την ίδια την λογική.

Μιλώ για το νέο Σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για την ίδρυση Οικονομικής Αστυνομίας και Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (sic) που υπάγεται στην ΕΛ.ΑΣ. και εποπτεύεται και ελέγχεται από τον … αρχηγό (!)

H υπηρεσία θα στελεχωθεί από «εξειδικευμένο προσωπικό νέων επιστημόνων» που έχει προσληφθεί πρόσφατα στην ΕΛ.ΑΣ. Oι «αξιωματικοί» που θα υπηρετούν στην «υπηρεσία», θα έχουν πρόσβαση στα αρχεία των αστυνομικών υπηρεσιών, άλλων υπηρεσιών, Ελληνικών οργανισμών και φορέων καθώς και φορέων της ΕΕ αλλά και αρχείων άλλων χωρών.

Οι αρμοδιότητες της νέας Αστυνομίας θα είναι: νομιμοποίηση εσόδων, συναλλαγές πιστωτικών και χρηματοδοτικών Ιδρυμάτων, διαχείριση κοινοτικών κονδυλίων / χρηματοδοτήσεων και ενισχύσεων, μεταφορά κεφαλαίων, διακίνηση χρήματος (;), φορολογικά στοιχεία, λαθρεμπόριο, κατάχρηση δημόσιας περιουσίας, Πρακτορεία, τυχερά παιχνίδια και καζίνο, η μη καταβολή των προβλεπόμενων εισφορών από φυσικά και νομικά πρόσωπα, οι υπερτιμολογήσεις φαρμάκων και ιατρικού εξοπλισμού, η μη έκδοση αποδείξεων από ιατρούς, οι παράνομες συνταγογραφήσεις, η έκδοση αναληθών γνωματεύσεων ιατρών.

Επομένως οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπ. Οικονομικών, οι Εφορίες η ΣΔΟΕ κλπ δεν χρειάζονται και θα καταργηθούν; Ή μήπως θα έχουμε και εκείνα και ετούτα;

Εκτός από τις απολύσεις, τις μειώσεις μισθών, την μεθοδευμένη απαξία και την ίδρυση άσχετων και άχρηστων νέων Δημόσιων υπηρεσιών τι άλλο έχει να επιδείξει αυτή η κυβέρνηση; Το λεγόμενο «πολιτικό προσωπικό» (ίσως και ανεξάρτητα από πολιτική καταγωγή και ιδεολογική απόχρωση), καταλήγει να είναι ένα επιθετικό και καταστροφικό καρκίνωμα που κατατρώγει την Ελληνική κοινωνία και πετάει στο καιάδα της ιστορίας δύο γενιές Ελλήνων, την ποιότητα της ζωής τους, το μέλλον και τα όνειρά τους.
.

Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου 2010

Ο Γιώργος Φούντας στα δίχτυα μιας αόρατης μοίρας


Αποχαιρετήσαμε χτες το Γιώργο Φούντα, τον ηθοποιό, τον πρωταγωνιστή του Ελληνικού κινηματογράφου, που το όνομά του συνδέθηκε με σπουδαίες ταινίες της ιστορίας του, όπως η Μαγική Πόλη , ο Πυρετός στην άσφαλτο, με τη Λάμψη στα μάτια… Τον θυμόμαστε περισσότερο από εκείνη την ατάκα που είχε πει στην Μελίνα Μερκούρη, το περίφημο «φύγε Στέλλα, κρατάω μαχαίρι»

Η ταινία, εμπνευσμένη από το μύθο της Κάρμεν με την πρωταγωνίστρια (Μελίνα Μερκούρη) να ακολουθεί τις δικές της αντιλήψεις για τη ζωή, μια και είναι τραγουδίστρια σε νυχτερινό κέντρο, έφερε σε κρίση τον αγαπημένο της που ήθελε να της επιβάλει τους δικούς του όρους στη σχέση και οδήγησε στην κορύφωση εκείνη, με το «Στέλλα, φύγε...φύγε, Στέλλα, θα σε σκοτώσω...» στην σύγκρουση των δύο αντιθέτων. Γιατί αυτό ενσάρκωσε ο Γιώργος Φούντας με έναν απόλυτο τρόπο.

Τον «Άνδρα» με κεφαλαίο, που ερωτευμένος μέχρι τρέλας, υπακούει σε μια δύναμη ανώτερη και από τον έρωτά του, που του επιβάλει να μην ανεχθεί τους όρους της Στέλλας στη σχέση τους. Και εκείνη με παρόμοιο τρόπο, ανώτερη και από τον έρωτά της θεωρεί την ελευθερία της. Η σύγκρουση αναπόφευκτη και το αποτέλεσμα της, ο φόνος επί σκηνής, με την Στέλλα να ξεψυχά στην αγκαλιά του και να του λέει - καθώς τη μαχαιρώνει - το περίφημο "Φίλα με, Μίλτο...φίλα με…"

Αυτό που μας είχε καθηλώσει σε αυτή την ταινία, ήταν το ύψος και η δύναμη των χαρακτήρων, των ρόλων στην ερωτική σχέση που έπρεπε να παίξουν οι πρωταγωνιστές, που σε τελευταία ανάλυση τους οδηγούσαν στη μοιραία σκηνή του μαχαιρώματος, σαν φορείς και εκφραστές μιας αόρατης μοίρας και ταυτόχρονα η παράλληλη επικοινωνία μεταξύ τους , εν τω μέσω της δραματικής σκηνής, που ανέτρεπε αυτή την δραματικότητα μια προσπαθούσαν να πουν ότι παρ’ όλα αυτά αγαπιούνται, παρ’ όλα αυτά προσπαθούν να σώσουν ο ένας τον άλλον. Γιατί τι άλλο είναι το φύγε, "Στέλλα, φύγε...φύγε, Στέλλα, θα σε σκοτώσω...Στέλλα, δε με ακούς;...κρατάω μαχαίρι..."

που της λέει και το "φίλα με, Μίλτο αγάπη μου" που του λέει αυτή.
Αυτός ο διάλογος διαφυγής από τη μοίρα, είναι και ο μόνος διάλογος μεταξύ τους σε αυτή τη δραματική σκηνή.

Δεν υπήρξε κάτι διαφορετικό εκείνη την ώρα, παρά η προσπάθεια συνενόησης των ανθρώπων μεταξύ τους μήπως και ξεφύγουν από το πεπρωμένο…που είναι αβάσταχτο και δεν αντέχεται.

Το ότι δεν αντέχεται, δεν αντέχει δηλαδή η εποχή μας τέτοιες δραματικές συγκρούσεις είναι που έκανε την επιλογή αυτού του διαλόγου τόσο σημαντική .

Ίσως να είναι η ατάκα του ελληνικού κινηματογράφου που θα μείνει στην ιστορία, του ήρωα, που θέλει να ξεφύγει από το ρόλο του την υστάτη ώρα και ειδοποιεί, και που κάνει το κοινό που έχει δει και ξαναδεί την ταινία, κάποιες φορές να γελά νευρικά και αμήχανα, μην μπορώντας να αντέξει αυτή την κορύφωση…

Ε
ικόνα από:
http://homepage.mac.com/anthonysigalas/greekcinema/tainies/1951/stella/stella.html
.

Δευτέρα 29 Νοεμβρίου 2010

Ολοκλήρωση της προδοσίας η Επιμήκυνση : Χαριστική βολή για την Ελληνική Οικονομία


Την στιγμή που η συντριπτική πλειοψηφία των οικονομολόγων παγκόσμια προειδοποιεί ότι η μόνη λύση για την Ελληνική Οικονομία είναι (και ήταν πάντα) η συνολική αναδιαπραγμάτευση του χρέους, η κυβέρνηση φαίνεται να αποδέχεται την ορμώμενη από πανικό και υστεροβουλία πρόταση του ΔΝΤ, της ΕΕ και της ΕΚΤ για επιμήκυνση αποπληρωμής των δανειακών υποχρεώσεων του μνημονίου.

Ίσως χάθηκε οριστικά άλλη μια ευκαιρία για επανεξέταση και αναδιαπραγμάτευση του συνολικού χρέους της χώρας, διαδικασία που αποτελεί και την μόνη σωτηρία της Ελλάδας που θα έπρεπε νε έχει υλοποιηθεί άμεσα, την επομένη της ανάληψης της εξουσίας από αυτήν την κυβέρνηση.

Επιμήκυνση του χρέους σημαίνει:
-         χρονική μετάθεση της τελικής αποπληρωμής μόνο των «μνημονιακών» δανείων, δηλαδή του ΔΝΤ, της ΕΕ και της ΕΚΤ. Δίνεται δηλαδή περισσότερος χρόνος για την αποπληρωμή των δανειακών μας υποχρεώσεων με μείωση των ετήσιων ποσών που θα πρέπει να πληρώνονται αλλά και με αντίστοιχη του χρόνου αυτού αύξηση των πληρωτέων τόκων.
-         είναι περισσότερο από προφανές ότι η επιμήκυνση αποπληρωμής θα συνοδευτεί και από επιμήκυνση εφαρμογής του Μνημονίου Συνεργασίας και της λιτότητας μέχρι το 2021.
-         ουδείς έχει διευκρινίσει αν η επιμήκυνση θα αφορά το σύνολο του δανείου των 110 δις. ευρώ ή μόνο τις δόσεις από ‘δω και στο εξής.

Αναδιαπραγμάτευση του χρέους σημαίνει
(α) μείωση του συνολικού χρωστούμενου από την χώρα ποσού σε συνεννόηση με τους πιστωτές αλλά για όλα ανεξαίρετα τα δάνεια της χώρας και όχι μόνο για τα «μνημονιακά» 110 δις
(β) ανακαθορισμός επιτοκίων για όλα τα εθνικά δάνεια
(γ) επιμήκυνση των χρόνων αποπληρωμής.
Η τελική μορφή μιας αναδιαπραγμάτευσης που δεν έχει καμία σχέση με Πτώχευση ή Στάση Πληρωμών, μπορεί να περιλαμβάνει κάποια από τα παραπάνω τρία μέτρα ή συνδυασμό τους.

Το εντελώς αδικαιολόγητο και παράλογο που βλέπουμε να εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια μας είναι ότι ενώ ο ασθενής χρειάζεται ακτινοβολίες και χημειοθεραπεία (Αναδιαπραγμάτευση) η κυβέρνηση του προσφέρει ασπιρίνες (Επιμήκυνση), διατηρώντας την χώρα σε αδιέξοδη και ανέλπιδη ομηρεία και επιτρέποντας την συνέχιση της απομύζησης και καταλήστευσής της από χρεολύσια και τόκους που απλώς δεν είναι δυνατόν, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες να εξυπηρετηθούν. Η εμμονή αυτής της κυβέρνησης στην προστασία των πιστωτών της και στην γελοία «άψογη στάση» που προκύπτει και από τη  παράλογη πρόσδεση της χώρας στο Αμερικανοεβραϊκό άρμα, θα μείνει ίσως ως μέγιστη προδοσία ή ως ανεξήγητο παράδοξο της Ευρωπα?ϊκής Ιστορίας.
.

Κυριακή 28 Νοεμβρίου 2010

Το δημόσιο χρέος ως οικουμενικό πρόβλημα


(άρθρο του Πέτρου Παπακωνσταντίνου στην Καθημερινή, 28/11/2010)

«Οι διευθύνουσες ελίτ -κεντρικοί τραπεζίτες, υπουργοί Οικονομικών, πολιτικοί που εμφανίζονται ως ταγοί της δημοσιονομικής αρετής- συμπεριφέρονται σαν ιερείς αρχαίας θρησκείας, αξιώνοντας ανθρωποθυσίες για να κατευνάσουμε την οργή αόρατων θεών (των αγορών ομολόγων)... Όποιος αμφιβάλλει για τα βάσανα που προκαλεί η περικοπή δημοσίων δαπανών σε μια ασθενή οικονομία, ας στρέψει την προσοχή του στα καταστροφικά αποτελέσματα των προγραμμάτων λιτότητας σε Ελλάδα και Ιρλανδία. Θα πει κανείς ότι οι χώρες αυτές δεν είχαν την πολυτέλεια της επιλογής. Είναι αξιοσημείωτο, όμως, ότι όλα αυτά τα βάσανα που επωμίστηκαν οι λαοί τους δεν φαίνεται να βελτίωσαν στο ελάχιστο την εμπιστοσύνη των επενδυτών στις κυβερνήσεις τους».

Όταν οι New York Times δημοσίευαν τις παραπάνω εκτιμήσεις του Πολ Κρούγκμαν, στα μέσα Αυγούστου, αρκετοί θεώρησαν ότι ο διάσημος οικονομολόγος εζήλωσε δόξαν Κασσάνδρας. Εκείνη την εποχή τα διεθνή μέσα ενημέρωσης, ιδιαίτερα τα αγγλόφωνα και γερμανόφωνα, δεν φείδονταν επαίνων για τον Ιρλανδό πρωθυπουργό Μπράιαν Κάουεν: Τα σκληρά μέτρα αποδίδουν καρπούς, η οικονομία της Ιρλανδίας ανακάμπτει και ο Κελτικός Τίγρης, που τόσους και τόσο είχε εντυπωσιάσει τα προηγούμενα χρόνια, θα είναι γρήγορα έτοιμος για καινούργια άλματα, έλεγαν τότε. Να όμως που ο πληγωμένος Τίγρης, αφού βρέθηκε εκ νέου στα όρια της κατάρρευσης παρά τα απεχθή μέτρα της κυβέρνησής του, οδηγήθηκε με το μαστίγιο της κ. Μέρκελ στο κλουβί του «μηχανισμού διάσωσης» Ε. Ε. - ΔΝΤ, όπου εδώ και μήνες βρίσκεται και η Ελλάδα.

Κοινή πλέον είναι η εκτίμηση ότι οι χειρότεροι κίνδυνοι βρίσκονται όχι πίσω μας, αλλά μπροστά μας. Το ενδεχόμενο ενός ανεξέλεγκτου φαινομένου ντόμινο με τελική κατάληξη την κατάρρευση του ίδιου του ευρώ θεωρείται πιθανό από αναλυτές όπως ο Γκίντεον Ράχμαν των Finacial Times: «Προτού καλά - καλά τακτοποιηθεί το πακέτο διάσωσης της Ιρλανδίας, οι αγορές ομολόγων στρέφουν το δυσοίωνο ενδιαφέρον τους προς την Πορτογαλία», σημείωνε ο αρθρογράφος. Πρόσθεσε δε ότι «μετά την Πορτογαλία, είναι πιθανό να έρθει η σειρά της Ισπανίας».

Ο κίνδυνος της Ισπανίας

Πραγματικά, η Ισπανία, που μαστίζεται και αυτή από δημοσιονομική κρίση αφότου έσκασε η φούσκα της αγοράς ακινήτων, όπως και στην Ιρλανδία, είναι ο μεγαλύτερος πιστωτής της Πορτογαλίας, επομένως ο πρώτος που θα «μολυνθεί» από ενδεχόμενη χρεοκοπία της. Με την ανεργία στο 20% και το κόστος δανεισμού διαρκώς αυξανόμενο, η κατάσταση της οικονομίας της εμφανίζεται εξαιρετικά ευάλωτη. Και αν οι κρίσεις μικρών χωρών, όπως η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία, είναι σχετικά εύκολο να απορροφηθούν από την Ευρωζώνη, δεν συμβαίνει το ίδιο με την Ισπανία. Μια μεγάλη χώρα 46 εκατομμυρίων, με μια οικονομία της τάξης του 1,4 τρις. δολαρίων θα μπορούσε να προκαλέσει τεκτονικούς σεισμούς στις τράπεζες της Γερμανίας και της Γαλλίας. Ας σημειωθεί ότι οι τελευταίες κατέχουν το 48% του ισπανικού και του πορτογαλικού χρέους και το 41% του ελληνικού.

Σε κάθε περίπτωση, γίνεται πλέον φανερό ότι η υπερχρέωση των κρατών δεν αφορά μόνο τους «τεμπέληδες» Έλληνες ή τους «μεθυσμένους από τη φούσκα των ακινήτων» Ιρλανδούς, όπως ήθελαν τα ρατσιστικά στερεότυπα της περασμένης άνοιξης. Αντίθετα, εξελίσσεται σε πραγματικά οικουμενικό πρόβλημα τεραστίων διαστάσεων, ανάλογο με εκείνο που ήρθε στο προσκήνιο για πρώτη φορά τη δεκαετία του '80. Μόνο που τότε το πρόβλημα αφορούσε τις υπερχρεωμένες χώρες του Τρίτου Κόσμου, ιδίως της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής, αλλά και της Ανατολικής Ευρώπης (π. χ. Πολωνία), που πλήρωσαν πάρα πολύ ακριβά την άνοδο των επιτοκίων δανεισμού που επέβαλαν οι ΗΠΑ επί Ρόναλντ Ρήγκαν, για να υποστούν βαρύ τον πέλεκυ του ΔΝΤ στη συνέχεια.

Σήμερα η κατάσταση εμφανίζεται αντεστραμμένη:

Η υπερχρέωση αφορά όχι τον Τρίτο Κόσμο, αλλά τις μητροπόλεις του βιομηχανικού Βορρά. Ενδεικτικά, το εξωτερικό χρέος (δημόσιο και ιδιωτικό) της Λατινικής Αμερικής κυμαίνεται στο 40% του ΑΕΠ, έναντι 100% για τις ΗΠΑ, 155% για τη Γερμανία, 188% για τη Γαλλία, 416% για τη Βρετανία και 470% για την Ολλανδία! (Ειρήσθω εν παρόδω ότι η Ελλάδα, με εξωτερικό χρέος γύρω στο 167%, πρέπει να θεωρείται όχι σπάταλη, αλλά σχετικά... εγκρατής!). Το εύλογο ερώτημα, που αποσιωπάται συνήθως, είναι πώς είναι δυνατόν οι πιο πλούσιες κοινωνίες του κόσμου να έχουν τόσο φτωχά κράτη; Αν οι Έλληνες είναι τεμπέληδες και οι Ιρλανδοί αχαλίνωτοι, πώς εξηγείται η υπερχρέωση των πρωταθλητών της προτεσταντικής ηθικής, Γερμανίας και Ολλανδίας, και των κοιτίδων του μονεταρισμού, Αμερικής και Βρετανίας;

Η απάντηση προκύπτει αβίαστα:

Ακριβώς η νεοφιλελεύθερη στροφή από τη δεκαετία του '80 είναι που δημιούργησε τις βάσεις για το εκτρωματικό δίπολο «πλούσιοι ιδιώτες - φτωχά κράτη». Πρώτα απ' όλα, με την κατάρρευση των φορολογικών εσόδων των κρατών, καθώς οι φορολογικοί συντελεστές για τα επιχειρηματικά κέρδη συρρικνώθηκαν, τις δύο τελευταίες δεκαετίες, στο μισό ή και στο ένα τρίτο (στην Ελλάδα, από 40% σε 20%). Μόνο την οκταετία 2000 - 2008 στις χώρες του ΟΟΣΑ η φορολογία επιχειρήσεων έπεσε κατά οκτώ ποσοστιαίες μονάδες. Και αυτό, σε εποχές παχιών αγελάδων και εκτόξευσης των επιχειρηματικών κερδών!

Η σωτηρία των τραπεζών

Ο δεύτερος, καθοριστικός παράγοντας της υπερχρέωσης ήρθε με τα αστρονομικά κονδύλια που διέθεσαν τα κράτη για τη διάσωση των τραπεζών (χωρίς κατά κανόνα να τις εθνικοποιήσουν και χωρίς να θίξουν ιδιαίτερα τα κεφάλαια των μεγαλομετόχων). Κονδύλια, που ανέρχονταν σε 700 δισ. δολάρια για τις ΗΠΑ, 500 δισ. για τη Βρετανία και 1.700 δισ. για την Ε. Ε. στο σύνολό της. Και ύστερα από όλο αυτό το όργιο «ιδιωτικοποίησης των κερδών - κοινωνικοποίησης των ζημιών», καλείται ο μεγάλος όγκος των μη προνομιούχων να πληρώσει τον λογαριασμό...

Ανάξια ανταμοιβή του επιμελούς μαθητή

«Η Ελλάδα έχει στη διάθεσή της ένα αποτελεσματικό πρότυπο, εκείνο της Ιρλανδίας»! Αυτά δήλωσε στις 7 Δεκεμβρίου 2009, μιλώντας από το βήμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν Κλωντ Τρισέ, πιέζοντας την απρόθυμη, μέχρι τότε, κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου να προχωρήσει στον δρόμο της οδυνηρής λιτότητας.

Η σημερινή κατάρρευση της Ιρλανδίας αποτελεί την πιο αποστομωτική απάντηση στους οπαδούς του νεοφιλελεύθερου δρόμου. Η χώρα μοντέλο του κ. Τρισέ είχε πράγματι υλοποιήσει όλα αυτά που συνιστούν σήμερα στην Ελλάδα του μνημονίου: Έγινε επίγειος παράδεισος για τους επιχειρηματίες, περιορίζοντας την εργοδοτική εισφορά για την κοινωνική ασφάλιση των εργαζομένων στο 10,75% του μισθού (ενώ οι μισθωτοί υποχρεώθηκαν να καταβάλουν το 15% έως 30% των αποδοχών τους) και τη φορολογία των επιχειρήσεων στο γλίσχρο 12,5% των κερδών. Με αυτούς τους όρους κοινωνικού ντάμπινγκ, κατάφερε να γίνει μαγνήτης ξένων κεφαλαίων, τα οποία τροφοδότησαν τις δίδυμες φούσκες της αγοράς ακινήτων και των τραπεζών.

Μετά την αναπόφευκτη διάρρηξη της φούσκας, η Ιρλανδία ακολούθησε και πάλι την κατά Τρισέ και Στρος Καν ορθοδοξία της θεραπείας - σοκ: Αφού διέσωσε τις τράπεζες με χρήματα των φορολογουμένων, εκτοξεύοντας το έλλειμμα στα ουράνια, προχώρησε σε αθρόες απολύσεις νοσοκόμων και δασκάλων, ενώ μείωσε τους μισθούς κατά 8% έως και 15%, με αποτέλεσμα να συρρικνωθεί η οικονομία κατά 20% σε σύγκριση με το 2007. Η εγχείρηση πέτυχε, αλλά ο ασθενής, αφού έκανε ένα - δύο ασθενικά βήματα, μπήκε στην εντατική του μηχανισμού διάσωσης, για να λάβει καινούργια, ακόμη περισσότερο οδυνηρά μέτρα, που θα τον βυθίσουν σε ακόμη μεγαλύτερη ύφεση.

Το δυστύχημα για τις ευρωπαϊκές ελίτ είναι ότι οι χώρες που εμφανίζονται ως αδύνατοι κρίκοι, από στενά οικονομική σκοπιά, είναι για ιστορικούς λόγους και οι πιο εύφλεκτες πολιτικά. Η Ιρλανδία, με το άλυτο εθνικό της πρόβλημα που συνδαυλίζει τον αριστερό πατριωτισμό του Σιν Φέιν και τις αντι-Ε. Ε. διαθέσεις, που οδήγησαν στο «όχι» για τη Συνθήκη της Λισσαβόνας· η Πορτογαλία, όπου το Κ. Κ. και το αντίστοιχο του ΣΥΡΙΖΑ συγκεντρώνουν αθροιστικά 22%· η Ελλάδα, με τις πρόσφατες εκλογές να καταγράφουν βαθύτατη κρίση νομιμοποίησης των παραδοσιακών κομμάτων εξουσίας. Όλα αυτά εγγράφουν στην ημερήσια διάταξη το ενδεχόμενο σοβαρής διάρρηξης της ευρωπαϊκής συνοχής στις περιφερειακές χώρες της Ένωσης.
.

Παρασκευή 26 Νοεμβρίου 2010

Το κουτί της πανδώρας


Παρακολούθησα χθες την εκπομπή «Το κουτί της Πανδώρας» του Κώστα Βαξεβάνη που είχε θέμα τον Δημόσιο Τομέα της χώρας.
Αυτά που συγκράτησα είναι τα παρακάτω:

-         Κρατικοδίαιτος θεολόγος που ίσως παρατύπως κρατά έδρα Φιλοσοφίας σε Ελληνικό Δημόσιο Πανεπιστήμιο μας έκανε μαθήματα περί Δημοσίου και Κράτους.
-         Κρατικοδίαιτο στέλεχος και υπουργός πολλών κομμάτων και κυβερνήσεων, εξέπεμψε και νέες θέσεις συμπληρωματικές της προτροπής του για εκδίωξη 400.000 Δημοσίων Υπαλλήλων από τις θέσεις τους. Φαντάζομαι ότι θα αναλάμβανε να ζει με δικούς του προσωπικούς πόρους το ενάμισι εκατομμύριο ανθρώπων που θα βρίσκονταν ξαφνικά χωρίς εισοδήματα.
-         Από καιρού εις καιρόν η εκπομπή παρουσίαζε – προς επίρρωση του γενικού πνεύματος – ένα άθλιο και χυδαίο σκετς εξαιρετικά προσβλητικό για τους Υπαλλήλους του Δημοσίου αλλά και για την νοημοσύνη μας.
-         Εις εκ των βασικών «μνημονιακών» Υπουργών της κυβέρνησης με μηδενικό έργο πλην του καταστροφικού Καλλικράτη, τοποθετήθηκε κριτικά στο πρόβλημα ξεχνώντας να μας ενημερώσει ότι εκτός της μείωσης των αποδοχών και της παύσης των προσλήψεων κανένα απολύτως άλλο μέτρο δεν έχει πάρει αυτή η κυβέρνηση για την βελτίωση της απόδοσης του Δημόσιου Τομέα.

Ουδείς σώφρων άνθρωπος δεν παραβλέπει την ανάγκη σημαντικής βελτίωσης των υπηρεσιών του Δημοσίου. Άλλο όμως αυτό και άλλο να χρησιμοποιούμε το Δημόσιο ως αποδιοπομπαίο τράγο και κεντρική αιτία για κάθε κακό στον τόπο. Η εκπομπή ξέχασε επίσης να μας πει ότι ο αριθμός των Δημοσίων Υπαλλήλων στην Ελλάδα είναι κάτω από τον μέσο Ευρωπαϊκό όρο και ότι η επιβάρυνση του Δημοσίου από τους μισθούς και τα επιδόματά τους  είναι ακόμη πιο κάτω.

Τα ελάχιστα ανώτατα στελέχη (γεν. γραμματείς κλπ) του Δημόσιου  τομέα είναι εν πολλοίς πολιτικά πρόσωπα που εναλλάσσονται μαζί με τις κυβερνήσεις και τα οποία επιδεικνύουν απόλυτη αδιαφορία (ή ανικανότητα;) για την οργανωτική και λειτουργική βελτίωση των Δημόσιων Υπηρεσιών. Ο Δημόσιος Υπάλληλος παραμένει ξεχασμένος, ανεκπαίδευτος και απρόσωπος χωρίς προοπτική και πραγματική πρόσβαση σε οτιδήποτε δημιουργικό, χωρίς περιθώριο για συμμετοχή σε τίποτα το καινοτόμο αφού αντιμετωπίζεται ως μεγάλη δεξαμενή ψηφοφόρων του δικομματισμού και τίποτε περισσότερο.


Περιμένω, μάταια ίσως, κάποιον που να  έχει πρόσβαση στα ΜΜΕ όπως ο κύριος Βαξεβάνης και ο οποίος να έχει το θάρρος να πληροφορήσει το Ελληνικό κοινό ότι το πρόβλημα του Ελληνικού Δημοσίου δεν είναι οι Δημόσιοι Υπάλληλοι και οι μισθοί τους.

Το πρόβλημα του Ελληνικού Δημοσίου είναι ότι χρησιμοποιείται συστηματικά από την Οικονομική ελίτ και το «πολιτικό προσωπικό» της χώρας ως αγωγός εξαιρετικά σπάταλης και σε πολλές περιπτώσεις παράτυπης (βλ. σκάνδαλα κλπ) διοχέτευσης του Δημόσιου χρήματος προς τον Ιδιωτικό Τομέα.

Η διοχέτευση του Δημόσιου χρήματος προς τον Ιδιωτικό τομέα γίνεται επί δεκαετίες με υπερτιμολογήσεις Δημοσίων Έργων, με εξωφρενική σπατάλη για την Άμυνα, με πανάκριβες και αδιαφανείς προμήθειες στην Υγεία. Οι πρακτικές και οι νοοτροπίες αυτές έχουν στον ίδιο ή μικρότερο βαθμό μετακυληθεί και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση η οποία συμμετέχει ενεργά στην καταστροφική διαδικασία ανεξέλεγκτης «δρομολόγησης» δημόσιου χρήματος προς τον Ιδιωτικό τομέα (ο Καλλικράτης θα εμπεδώσει το πρόβλημα μετατρέποντας τις περιφέρειες σε παραδείσους για την αρπακτική κρατικοδίαιτη «ιδιωτική πρωτοβουλία»).

Για όλα αυτά όμως καμία απολύτως ευθύνη δεν έχουν οι Δημόσιοι Υπάλληλοι της χώρας. Οι ευθύνες βαρύνουν τον αχόρταγο κρατικοδίαιτο τμήμα του Ιδιωτικού Τομέα και το άμεσα συνένοχο «πολιτικό προσωπικό» που αποτελεί κεντρικό φορέα αδιαφορίας, ανικανότητας και διαφθοράς.

Ένας νέος δημοσιογράφος όπως ο Βαξεβάνης απλώς συμμετέχει στην γενική υστερία εχθρότητας προς το Δημόσιο και τους υπαλλήλους του χωρίς να προσφέρει καμία πραγματική πληροφορία ή διέξοδο. Θα μπορούσε πολύ περισσότερα. Κρίμα.
.

Πέμπτη 25 Νοεμβρίου 2010

Ρήτρα Συλλογικής Δράσης ή Collective Action Clause ή CAC


Έχετε ακούσει τον όρο «Ρήτρα Συλλογικής Δράσης» αγγλιστί «Collective Action Clause»; Όχι; Μα είναι πολύ πιθανόν αυτό το νεοεισαχθέν από την Γερμανία προς συζήτηση οικονομικοτεχνικό τερτίπι να σας καθορίζει την ζωή από το 2013 ή ίσως και από το 2011.

Με αυτή τη ρήτρα, οι αγοραστές ενός κρατικού ομολόγου (πιστωτές) θα γνωρίζουν εξαρχής, ότι σε περίπτωση αδυναμίας εξυπηρέτησης του χρέους από τον εκδότη (κράτος), οι πιστωτές θα μπορούν να αποφασίσουν κατά πλειοψηφία:

-         τη μείωση της ονομαστικής αξίας του χρέους («κούρεμα»)
-         την επιμήκυνση διάρκειας
-         τη μείωση του επιτοκίου

ή ένα συνδυασμό αυτών των μέτρων ώστε να αναδιαρθρωθεί το χρέος.
Η εσχάτως επικίνδυνα ενδυναμωμένη Γερμανική υποκρισία υποστηρίζει ότι με αυτόν τον τρόπο απλώς μεταφέρει στους κερδοσκόπους των αγορών βάρη, προκειμένου να προστατευθούν οι φορολογούμενοι.

Στην πραγματικότητα εισάγεται και θεσμικά η εξουσία των αγορών εντός των διαδικασιών σχεδιασμού και διαχείρισης της Ευρωπαϊκής οικονομίας. Πρόκειται για την μητέρα όλων των καλυμμένων ιδιωτικοποιήσεων, για τον τελικό θρίαμβο του νέο-φιλελευθερισμού.

Εάν υλοποιηθεί η μηχανισμός αυτός τότε οι κεφαλαιούχοι (αγορές) θα μπορούν, χωρίς να εξοντώνουν τις χώρες-θύματά τους, να ρυθμίζουν ανάλογα τον ρυθμό άντλησης τόκων και χρεολυσίων ώστε να τις διατηρούν ίσα - ίσα ζωντανές, ως αγελάδες προς άρμεγμα, απομυζώντας ταυτόχρονα και κάθε διαθέσιμο δημόσιο αγαθό (επιχειρήσεις, ορυκτά, γη κλπ). Πρόκειται για τον επίγειο παράδεισο των κερδοσκόπων αφού η Ευρώπη θα εγγυάται θεσμικά και απόλυτα την τελική αποπληρωμή των όποιων κρατικών δανείων με έναν προσεκτικά επιλεγμένο και αποφασισμένο κατά πλειοψηφία από τους ίδιους τους πιστωτές ρυθμό.

Δυστυχώς τέτοια μέτρα δεν έχουν την βάση τους σε οικονομική σκέψη παρά αντανακλούν την τρέχουσα ψυχοπαθολογία της φάσης την οποία περνά η Ευρώπη εμφανιζόμενη μπροστά στον νέο-φιλελεύθερο εσμό ως βασιλικότερη του βασιλέως. Πρόκειται για καταστροφικές επιλογές που έχουν σαν μοναδική τους αφετηρία την ανεξέλεγκτη πλέον ανάγκη για ιδεολογική επιβολή.

Για περισσότερα:

Τετάρτη 24 Νοεμβρίου 2010

Πρότασης Συνέχεια



Η δημοσίευση της Πρότασης για Έξοδο από την Κρίση προκάλεσε μια πληθώρα ερωτημάτων και σχολίων τα οποία αποτελούν ιδανική βάση για χρήσιμο διάλογο εντός και εκτός των συνόρων (βλ. εδώ για την αγγλική έκδοση της πρότασης).

Επέλεξα λοιπόν δύο ερωτήματα και ένα σχόλιο για αρχή. Το πρώτο ερώτημα αφορά την Ιρλανδία και ετέθη από τον Alan Freeman, συνάδελφο από τον Καναδά ο οποίος με ρωτά: "Πως θα βοηθούσαν την Ιρλανδία οι δύο παρεμβάσεις που προτείνεις;" Ένας άλλος συνάδελφος, ο Gavan Butler, καθηγητής από την Αυστραλία με μεγάλη, προσωπική πείρα της Κρίσης της Ν.Α. Ασίας (του 1997), μου έστειλε ένα συγκλονιστικό σχόλιο με το οποίο συγκρίνει αυτά που συμβαίνουν στην Ευρώπη σήμερα με εκείνη την Κρίση στην άλλη μεριά της γης. Παρακάτω παραθέτω τόσο το σχόλιο του Gavan όσο και την συζήτησή μου με τον Alan. Πριν όμως από αυτά, ξεκινώ με ένα αμείλικτο ερώτημα το οποίο, εύλογα, μου θέτουν πολλοί, συμπεριλαμβανομένων και αναγνωστών του protagon: "Γιατί να αποδεχθούν την πρότασή σου οι Γερμανοί;"

Τι συμφέρον έχει η Γερμανία να δεχθεί μια τέτοια πρόταση;
Απαντώ: Το συμφέρον της Γερμανίας ταυτίζεται με την σωτηρία του ευρώ. Και η σωτηρία του ευρώ δεν θα επιτευχθεί χωρίς μια λύση που θα βασίζεται λίγο-πολύ στην λογική που διέπει την πρότασή μου. Τα γεγονότα στην Ιρλανδία αποτελούν κομμάτι ενός ντόμινο εν εξελίξει του οποίου το τελευταίο θύμα θα είναι το ευρώ. Αυτό το ντόμινο δεν θα σταματήσει ούτε με δάνεια ούτε με περιοριστικές πολιτικές. Για να σταματήσει απαιτείται μια επανα-διαπραγμάτευση μεταξύ όλων των υπερχρεωμένων κρατών και των ζημιογόνων ευρωπαϊκών τραπεζών (και όχι μόνο της Ιρλανδίας) ώστε να μειωθεί το σύνολο των χρεών-ζημιών. Χωρίς μια τέτοια αναδιάρθρωση (α) του κρατικού χρέους που κατέχουν οι τράπεζες και (β) των τραπεζικών ζημιών/χρεών που καλείται να καλύψει το ευρωπαϊκό δημόσιο, το ευρώ θα μας αφήσει χρόνους. Αν συμβεί αυτό, και το ευρώ σπάσει στα εξ ων συνετέθη, ή αν σπάσει στα δύο (με τις πλεονασματικές χώρες να συμμετέχουν στην ζώνη του νέου μάρκου), η Γερμανία θα υποφέρει περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα της ευρωζώνης. Ήδη, η Γερμανική κοινωνία σιγοβράζει από την μείωση του βιοτικού επιπέδου του εργαζόμενών της οι οποίοι βλέπουν τα εισοδήματά τους να φθίνουν παρά το γεγονός ότι εκείνοι δουλεύουν παραγωγικότερα και περισσότερο από ποτέ. Η επιστροφή στην ζώνη του νέου μάρκου θα τινάξει στα ύψη την αξία του νέου γερμανικού νομίσματος, οι εξαγωγές θα καταρρεύσουν και η πολιτική ηγεσία θα βρεθεί υπό διωγμό τόσο από την γερμανική εργατική τάξη όσο και από τους γερμανούς επιχειρηματίες. Να ο βασικός λόγος που η Γερμανία, όταν ο κόμπος έρθει στο χτένι, θα αποδεχόταν μια παρέμβαση σαν την πρώτη από τις δύο που περιγράφω στην πρόταση που κατέθεσα.

Όσο για την δεύτερη παρέμβαση, εκείνη που αφορά στο μέλλον της Ευρώπης και προτείνει την μεταφορά ομολόγων αξίας ίσης με το 60% του ΑΕΠ της κάθε χώρας στην ECB (με παράλληλη έκδοση από την τελευταία ευρωομολόγων ίσης αξίας), μου τέθηκε το εξής ερώτημα από αναγνώστη που θεωρεί την πρότασή μου, επιεικώς, λανθασμένη: "Εάν γίνει αυτό που λέτε δεν θα μεταφερθεί το συστημικό ρίσκο στην ECB; Ποιός θα το δεχθεί αυτό; Οι Ολλανδοί, οι Γερμανοί;" Καταλήγει μάλιστα ο αναγνώστης λέγοντας: "Οι αγορές θα ξεσκίσουν τα νέα ομόλογα". Δεν αμφιβάλλω ότι η πλειοψηφία των Γερμανών πολιτικών έτσι σκέφτονται - προς το παρόν. Όμως το αντίθετο ισχύει. Αν δεν μεταφερθεί ένα σημαντικό μέρος του υπάρχοντος χρέους στην ECB τότε είναι που το ευρωσύστημα θα καταρρεύσει. Το συστημικό ρίσκο αυτή την στιγμή, χωρίς τα ευρωομόλογα, είναι απείρως μεγαλύτερο από ό,τι θα ήταν με την έκδοση ευρωομολόγων. Για να το πω απλά, η ευρωζώνη, συνολικά, δεν έχει πρόβλημα χρέους. Το πρόβλημα προκύπτει γιατί το χρέος είναι κατανεμημένο σε χώρες και τράπεζες που δεν μπορούν να το σηκώσουν στις καχεκτικές τους πλάτες. Πέφτοντας όμως μία-μία, θύματα ουσιαστικής πτώχευσης, δημιουργείται μια δυναμική, ένα ντόμινο, που θα συμπαρασύρει, εν έλει, και την Γερμανία, την Αυστρία, την Ολλανδία. Τέλος, επειδή ακριβώς τα ευρωομόλογα θα διατιμώνται ανάλογα με το συνολικό χρέος της ΕΕ, που είναι πολύ-πολύ μικρό, θα γίνουν ανάρπαστα αγαπητέ αναγνώστη.

Τίποτα από αυτά που λέω δεν σημαίνει, βέβαια, ότι οι Γερμανοί θα συμφωνήσουν. Μπορεί να μην συμφωνήσουν με μια πρόταση σαν την δική μου και, έτσι, το ευρώ να καταρρεύσει όπως ο Κανόνας του Χρυσού στην δεκαετία του 1930 ή η Λατινική Ένωση πιο πριν - παραδείγματα αποτυχημένων προσπαθειών δημιουργίας κοινών νομισμάτων χωρίς την υποστήριξη αυτού που ονόμασα στην Πρόταση "Μηχανισμό Ανακύκλωσης Πλεονασμάτων" (τον οποίο ρόλο προτείνω να παίζει στην ευρωζώνη η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ΕΙΒ). Όμως ουδέν σημαντικότερον του συμφέροντος. Η Γερμανική οικονομία έχει δομική ανάγκη όχι απλά να εξάγει στην υπόλοιπη Ευρώπη αλλά να εξάγει περισσότερα από όσα εισάγει από τους εταίρους της. Όσο η ευρωπαϊκή περιφέρεια βυθίζεται την δίνη της Κρίσης, και όσο περισσότερο τα πειθαρχικά μέτρα που επιβάλλει το Βερολίνο σε χώρες όπως η δική μας αποψιλώνουν την ζήτηση, επιδεινώνουν τα ελλείμματα και αποσταθεροποιούν το ευρώ, τόσο πιο κοντά έρχεται η μέρα που η Γερμανία θα σκύψει με προσοχή πάνω από μία πρόταση σαν αυτή που συζητάμε εδώ. Υπάρχουν ενδείξεις για αυτό; Υπάρχουν!

Εντελώς τυχαία την ίδια μέρα που πρωτοπαρουσιάσαμε, εδώ στο protagon.gr, την Πρόταση, η λογική πάνω στην οποία χτίστηκε επιβραβεύτηκε από μία πηγή εντελώς απρόσμενη: Από ένα πρωτοσέλιδο άρθρο της κορυφαίας Γερμανικής οικονομικής εφημερίδας Handelsblatt. Ποια λογική; Να σας θυμίσω ότι τον περασμένο Μάιο, όταν η Ελλάδα μπήκε στον αστερισμό της τρόικας και του μνημονίου, σχεδόν όλοι οι σχολιαστές, σε Ελλάδα και εξωτερικό, στέκονταν στο γεγονός ότι η χώρα μας εξασφάλισε το μεγαλύτερο δάνειο της ιστορίας: 110 δις ευρώ. Οι διαφωνούντες με την δανειακή αυτή σύμβαση τρόικας και ελληνικής κυβέρνησης χωρίζονταν σε δύο κατηγορίες. Σε εκείνους εκτός των τειχών (κυρίως Γερμανούς) που θεωρούσαν ότι η Ελλάδα δεν άξιζε μια τόσο μεγάλη βοήθεια και στους εσωτερικούς επικριτές οι οποίοι πίστεψαν (σωστά) ότι το νέο δάνειο ήταν δώρον άδωρον καθώς οι όροι του είναι δυσβάστακτοι και τα επιτόκια τοκογλυφικά. Κάποιοι από εσάς ίσως θυμάστε ένα δικό μου άρθρο εκείνο τον Μάιο το οποίο παρουσίασε μια άποψη που πολλοί θεώρησαν εκκεντρική: Την άποψη ότι η επιβολή των όρων του μνημονίου στην Ελλάδα ήταν εγκληματική όχι επειδή αποτελούσε απάνθρωπη τιμωρία για εμάς τους έλληνες αλλά επειδή θα είχε τραγικές συνέπειες στον γερμανικό λαό. Έκλεινα εκείνο το άρθρο με τα λόγια: "Αυτό θα έλεγα στον μέσο γερμανό, αν με άκουγε. Θα του έλεγα ξανά και ξανά ότι εμείς οι έλληνες μπορεί και να αξίζουμε, έτσι που τα κάναμε, την μετατροπή της χώρας μας σε καμένη γη. Θα τον ρωτούσα όμως: Αξίζει σε εσάς, στους γερμανούς εργαζόμενους, μια πολιτική ελίτ που σας οδηγεί ολοταχώς στις αγκάλες ενός οικονομικού ολοκαυτώματος;" Το επιχείρημα στο οποίο στήριζα αυτό το συμπέρασμα ήταν ότι το μνημόνιο αποτελούσε μια νέα έκφανση της Συνθήκης των Βερσαλλιών: μια συνθήκη που έμεινε στην ιστορία επειδή όχι απλά τιμώρησε την ηττημένη Γερμανία μετά την λήξη του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου (πάντα αυτό κάνουν οι νικητές στους ηττημένους) αλλά επειδή τελικά αποδείχθηκε καταστροφική και για τους... νικητές. (Βλ. εδώ για την αγγλική έκδοση εκείνου του άρθρου το οποίο μάλιστα είχε τίτλο: Μια Νέα Συνθήκη των Βερσαλλιών Πλανάται στην Ευρώπη)

Φαίνεται ότι χρειάστηκαν έξι μήνες ώστε η εφημερίδα Handelsblatt να καταλήξει στο ίδιο συμπέρασμα. Σε πρωτοσέλιδο με τίτλο Βερσαλλίες Δίχως Πόλεμο η εφημερίδα που διαμορφώνει συνειδήσεις επιχειρηματιών και πολιτικών ουσιαστικά αναπαράγει την λογική που είχα αναπτύξει τον Μάιο από το protagon.gr και καλεί την κα Μέρκελ να ετοιμαστεί να αλλάξει ρώτα. Αν και δεν το αναφέρει καθαρά, ο συντάκτης του άρθρου υπονοεί την ανάγκη έκδοσης ευρωομολόγων και δημιουργίας Μηχανισμού Ανακύκλωσης Πλεονασμάτων. Πριν έξι μήνες δεν θα είχε εκφράσει τέτοιες σκέψεις. Η Κρίση όμως αλλάζει τους ανθρώπους. Άλλωστε οι πρώτες αχτίδες του ήλιου πάντα κάνουν την εμφάνισή τους στην πιο σκοτεινή στιγμή της νύχτας.

Πως θα βοηθούσε η Πρόταση την Ιρλανδία;
Παραθέτω χωρίς περαιτέρω σχόλια τον διάλογό μου με τον Alan Freeman:

AF: Πως θα βοηθούσε αυτή η Πρόταση την Ιρλανδία;
ΓΒ: Με δύο τρόπους: Πρώτον, στην φάση της Μεγάλης Διαπραγμάτευσης (μεταξύ των όλων των ευρωπαϊκών τραπεζών, όλων των υπερχρεωμένων κρατών, και της ECB-ΕΕ), οι ευρωπαϊκές τράπεζες (και οι Ιρλανδικές βέβαια) θα δέχονταν να ανταλλάξουν τα ομόλογα της Ιρλανδίας με νέα ομόλογα μικρότερης αξίας και επιμηκυμένης λήξης. Έτσι, το Ιρλανδικό κράτος θα έβλεπε τις δανειακές του υποχρεώσεις να μειώνονται σημαντικά. Παράλληλα, η ECB θα υποσχόταν στις τράπεζες (και τις Ιρλανδικές) συνεχιζόμενη παροχή ρευστότητας για δέκα χρόνια. Με αυτή την Συμφωνία το χρέος του Ιρλανδικού κράτους θα μειωνόταν, το ίδιο και η αβεβαιότητα για τις τράπεζες της χώρας. Αυτόματα, τα spreads της Ιρλανδίας θα έπεφταν και το δάνειο από την τρόικα δεν θα είχε λόγο ύπαρξης (καθώς τα επιτόκια που προσφέρει είναι αρκετά υψηλά). Δεύτερον, στην δεύτερη φάση της πρότασης (που στοχεύει στην Ανάκαμψη), το Ιρλανδικό κράτος θα μπορούσε να μεταφέρει όλα τα ομόλογά του στην ECB η οποία θα εκδώσει ευρωομόλογα με επιτόκιο σχεδόν το μισό των αρχικών. Πληρώνοντας αυτούς του (μισούς) τόκους, το Ιρλανδικό κράτος θα ανακουφιζόταν ακόμα περισσότερο. Τέλος, αν δινόταν η δυνατότητα στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΙΒ) να επενδύει στην Ιρλανδία χωρίς την ανάγκη συγχρηματοδότησης από το κράτος (με συγχρηματοδότηση από την ECB, μέσω των νέων ευρωομολόγων), η ανάκαμψη της Ιρλανδικής οικονομίας θα ήταν δεδομένη.

Alan Freeman: Αυτό σημαίνει ότι η ECB θα αναλάμβανε τα χρέη της Ιρλανδίας;
ΓΒ: Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ECB έχει αναλάβει εδώ και καιρό να στηρίζει τις Ιρλανδικές τράπεζες δίνοντάς τους πάνω από 70 δις ευρώ χωρίς κανένα ουσιαστικό αντίκρισμα. Παρόλα αυτά, οι τράπεζες εξακολουθούν να μην μπορούν να επιπλεύσουν και, μάλιστα, τραβάνε στον πάτο και το Ιρλανδικό δημόσιο. Η Πρόταση προβλέπει έναν αποτελεσματικότερο μηχανισμό στήριξης της Ιρλανδίας σε σχέση με την κατασπατάληση χρήματος τόσο από την ECB όσο και, τώρα, με τα δάνεια της τρόικας που θα οδηγήσουν την χώρα στην ασφυξία. Το πρώτο μέρος της Πρότασης κόβει τον Γόρδιο Δεσμό του Χρέους-Τραπεζικών Ζημιών (α) επιβάλλοντας στις τράπεζες μείωση των απαιτήσεών τους από το πτωχευμένο Ιρλανδικό δημόσιο (το οποίο εκείνες οδήγησαν στην πτώχευση) και (β) εξασφαλίζοντάς τους ρευστότητα ώστε να επιβιώσουν. Το δεύτερο μέρος της Πρότασης, με την πρόβλεψη της έκδοσης ευρωομολόγων από την ECB (που θα χρηματοδοτήσει την μεταφορά των Ιρλανδικών ομολόγων στην ECB), δεν σημαίνει ότι η ECB αναλαμβάνει να πληρώσει το χρέος της Ιρλανδίας. Σημαίνει ότι η ECB αναλαμβάνει να βοηθήσει την υπερχρεωμένη Ιρλανδία να εξασφαλίσει στις αγορές χαμηλότερα επιτόκια. Είναι σαν οι γονείς ενός νέου ζευγαριού, επειδή έχουν καλύτερη πιστοληπτική ικανότητα, να πάρουν ένα στεγαστικό δάνειο εκ μέρους του ζευγαριού εξασφαλίζοντάς του χαμηλότερους τόκους, τους οποίους όμως πληρώνει το ζευγάρι. Η ουσία της Πρότασης είναι να διασώσει το ευρώ μειώνοντας το βουνό Χρέους-Τραπεζικών Ζημιών που έχει ήδη βάλει μπροστά το ντόμινο της συμφοράς.

AF: Αυτό ακούγεται πολύ απλό και λογικό. Η ECB θα είχε αντίρρηση;
ΓΒ: Το ΔΣ της ECB στην πλειοψηφία του θα συμφωνούσε, με εξαίρεση τον κ. Axel Weber. Όμως δεν θα το έλεγαν δημοσίως όσο η Γερμανία απορρίπτει κάθε κουβέντα για κάτι τέτοιο. Η αλήθεια είναι ότι, σε αυτή την φάση, η Γερμανία, και συνεπώς ο κ. Weber, θα αντιτίθετο σε οποιαδήποτε πρόταση δημιουργίας σύνθετου, ευρωπαϊκού χρέους. Επιμένουν, προς το παρόν, ότι κάθε ευρώ χρέους πρέπει να αντιστοιχεί σε μία και μόνο μία χώρα. Διαισθάνομαι ότι θα συνεχίσουν να αντιστέκονται στην ιδέα δημιουργίας μιας κατηγορίας ευρωπαϊκού χρέους όσο μπορούν. Όμως, την στιγμή που θα πρέπει να διαλέξουν αν θα πρέπει να θυσιαστεί το ενιαίο ευρώ ή η εθνική ταυτότητα του χρέους, θα επιλέξουν να θυσιάσουν την δεύτερη. Δική μας υποχρέωση είναι να έχουμε έτοιμη μία πρόταση λογική και όσο γίνεται πιο ευκολό-πεπτη για την Γερμανία. Η Πρόταση έχει αυτά τα χαρακτηριστικά. Αναφέρω δύο: Πρώτον, ότι η μεταφορά των εθνικών ομολόγων στα ευρωομόλογα δεν θα είναι άνευ ορίου αλλά θα σέβεται τους κανόνες του Maastricht και, συγκεκριμένα, τον κανόνα που λέει ότι μια χώρα δικαιούται να έχει χρέος το πολύ ίσο με το 60% του ΑΕΠ. Δεύτερον, αναφέρει ότι, σε αντάλλαγμα της έκδοσης ευρωομολόγων οι εταίροι αποδέχονται κεντρικό έλεγχο των δημοσιονομικών τους - έναν πάγιο πόθο της Γερμανίας. Σε αυτά μπορούμε να προσθέσουμε και ένα τρίτο δέλεαρ για την Γερμανία: Μείωση του ποσού που συνεισφέρει κάθε χρόνο στην ΕΕ από το υστέρημα του προϋπολογισμού της. Με τέτοιου είδους αντισταθμιστικά οφέλη η Γερμανία, την κατάλληλη στιγμή, θα έκανε πίσω. Όταν και εάν κάνει πίσω, και μόνον τότε, θα βγει η ECB να δηλώσει δημοσίως ότι συμφωνεί με μια πρόταση σαν αυτή που συζητάμε εδώ.

Αναμνήσεις της ασιατικής κρίσης (1997-2003)
Από τον Gavan Butler (καθηγητή στα Πανεπιστήμια του Sydney και της Bangkok) έλαβα το εξής ενδιαφέρον σχόλιο:

Η Πρότασή σου με ταξίδεψε πίσω στην περίοδο 2001-2003 όταν συζητούσαμε τρόπους για να ξεπεραστεί η χρηματοπιστωτική κρίση στην Ν.Α. Ασία. Το βασικό θέμα μας ήταν οι μεταφορές κεφαλαίων και το χρέος. Ένας βασικός πρωταγωνιστής στον τότε διάλογο ήταν ο Joe Stiglitz ο οποίος έπεισε, τότε που ήταν ακόμα υψηλό στέλεχος της Παγκόσμιας Τράπεζας, τον Μαλαισιανό πρωθυπουργό Dr Mahathir να εισάγει, για ένα μόνο δωδεκάμηνο, φόρο εξαγωγής κεφαλαίων ώστε να σταματήσει η αφαίμαξη. Μια άλλη πρόταση που συζητούσαμε έντονα τότε αφορούσε την αναδιάρθρωση του χρέους στο πλαίσιο μίας διαπραγμάτευσης με τις τράπεζες και τις κυβερνήσεις να κάθονται στο ίδιο τραπέζι - όπως περίπου προτείνεις να γίνει τώρα στην Ευρώπη. Στην κουβέντα αυτή που γινόταν τότε θυμάμαι συμμετείχαν οι Barry Eichengreen, Robert Wade, Frank Veneroso, ακόμα και η Ann Krueger (που τότε δούλευε στο ΔΝΤ). Όλοι συμφωνούσαν με την ανάγκη μιας τέτοιας διαπραγμάτευσης. Έχει ενδιαφέρον το αποτέλεσμα της πολύ σημαντικής κουβέντας εκείνης. Τι απέγινε; Τίποτα! Ο Stiglitz με πληροφόρησε κάποια στιγμή ότι όλα αυτά τα μέτρα, τα οποία θα είχαν βοηθήσει να αποφευχθεί μία πραγματική καταστροφή στην Ν.Α. Ασία, ανατράπηκαν λόγω της σθεναρής αντίστασης από το ΔΝΤ. Γιατί εναντιώθηκε με τέτοιο πείσμα στην διαπραγμάτευση του χρέους μεταξύ κρατών και τραπεζών; Επειδή το ενδιέφερε αποκλειστικά να χρησιμοποιήσει την Κρίση για να επιβάλει μείωση μισθών και κατάργηση της εξουσίας των συνδικάτων στην Ν. Κορέα αλλά και αλλού. Το ΔΝΤ ουσιαστικά τροφοδότησε την Κρίση για να προωθήσει την ιδεολογία του στην Ν.Α. Ασία. Βέβαια, στο τέλος, το ΔΝΤ κατέληξε να είναι ανεπιθύμητο στην περιοχή αυτή. Οι χώρες της Ν.Α. Ασίας επένδυσαν όλη τους την ενέργεια στο να απορρίψουν τόσο την πολιτική του ΔΝΤ όσο και το ίδιο το ΔΝΤ. Μάλιστα το πέτυχαν. Για αυτό, όπως μου φαίνεται, το ΔΝΤ δίνει τόσο μεγάλη έμφαση στην ευρωζώνη. Η εμπλοκή του εκεί λύνει βασικά υπαρξιακά του προβλήματα που ξεκίνησαν εδώ, στην Ν.Α. Ασία πριν δέκα χρόνια.

Κλείνω με ένα δικό μου σχόλιο: Η διαφορά με την Ευρώπη σήμερα είναι ότι τα κράτη της Ν.Α. Ασίας είχαν τα δικά τους νομίσματα. Έτσι, η Κρίση απορροφήθηκε με τεράστιες υποτιμήσεις, διαφορετικές του ενός νομίσματος από το άλλο. Αν εμείς, οι Ιρλανδοί, οι Πορτογάλλοι είχαμε τα δικά μας νομίσματα, κάτι αντίστοιχο θα γινόταν και εδώ. Όμως δεν υπάρχει τέτοια δυνατότητα απορρόφησης των κραδασμών μέσω υποτιμήσεων. Στην Ευρώπη σήμερα, αν το ΔΝΤ, η Γερμανία ή οποιοσδήποτε άλλος επιμείνει στην ίδια συνταγή με την Ν.Α. Ασία (που δεν διαφέρει σε τίποτα από το μνημόνιό μας), το ευρώ δεν θα αντέξει. Κι αυτός είναι ο λόγος που μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι χωρίς να είμαστε και αιθεροβάμονες...
(από το protagon)
.

LinkWithin

Related Posts with Thumbnails