ΚΩΣΤΑΣ ΑΞΕΛΟΣ

Το πρώτο βιβλίο του Κώστα Αξελού «Οι φιλοσοφικές Δοκιμές» κυκλοφόρησε το 1952 από τις εκδόσεις Παπαζήση. Το κύριο έργο του αποτυπώνεται στις τρείς τριλογίες :

«Το ξετύλιγμα της περιπλάνησης»

[ οι δύο διδακτορικές διατριβές και το βιβλίο του "Προς την πλανητική σκέψη" (1964) ]

«Το ξετύλιγμα του παιχνιδιού»

[ "Το παιγνίδι του κόσμου" (1969), "Για μια προβληματική ηθική" (1972) και "Συμβολή στη Λογική" (1977) ]

«Το ξετύλιγμα μιας αναζήτησης»

[ "Επιχειρήματα μιας έρευνας" (1969), "Ορίζοντες του κόσμου" (1974) και "Προβλήματα του διακυβεύματος" (1979) ]

Μείζονα έργα που ακολούθησαν ήταν η Ανοιχτή Συστηματική (1984), για την ενότητα του κόσμου, και οι Μεταμορφώσεις (1991), για τις μεταμορφώσεις του κόσμου.

.

Οι ιθαγενείς και οι αυτόχθονες

Παρά τα χιλιάδες άρθρα και τις άπειρες συζητήσεις, πιστεύω ότι το μεταναστευτικό είναι ένα πολύπλευρο και επίκαιρο ζήτημα που απέχει πολύ από του να έχει εξαντληθεί.

Για τον λόγο αυτό θεώρησα ως καλή ιδέα να συγκεντρώσω όσο καλύτερα μπορούσα, σε ένα ενιαίο κείμενο, όλα τα επιχειρήματά που χρησιμοποίησα σε μια πρόσφατη μπλογκο-συζήτηση προσθέτοντας και κάποιες επί πλέον σκέψεις.

Στις εποχές που ζούμε η ποικιλία στον πληθυσμό και στις κουλτούρες είναι πλούτος. Το λέω γιατί θεωρώ ότι οι ανοικτές και ‘ποικίλες’ κοινωνίες μπορούν να αναπτύξουν ανεκτικότερους και περισσότερο ενεργούς πολίτες. Μπορούν να εκτιμήσουν και άλλες κουλτούρες και τρόπους σκέψης εκτός από την δική τους. Μπορούν ευκολότερα να ζήσουν και να αναπτυχθούν στις συνθήκες που διαμορφώνονται στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία η οποία είτε μας αρέσει είτε όχι είναι ανεπίστρεπτο γεγονός. Η ποικιλία πιστεύω ότι διαμορφώνει ανθρώπους που έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να βρεθούν κοντά σε αυτό που λέμε «χαρά της ζωής» απαλλαγμένοι από τεχνιτούς φραγμούς, φοβίες, αγκυλώσεις και συμπλέγματα.

Όλα τα μεγάλα κράτη από την Αυτοκρατορία του Αλέξανδρου, τις δύο Ρωμαϊκές Αυτοκρατορίες και την Οθωμανική αλλά και μέχρι την σημερινή Αμερική, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο (κατ' εξοχήν), Κίνα (με πάνω από 50 εθνότητες !), Ρωσία και Ινδία είναι πολυπολιτισμικά. Όλα τα μεγάλα (και ισχυρά) κράτη χωρίς εξαίρεση.

Φαίνεται απόλυτα λογική και δίκαιη μια δέσμη μέτρων που θα περιλαμβάνει αυτόματη απόδοση Ελληνικής ιθαγένειας μετά από εύλογο χρονικό διάστημα νόμιμης παραμονής (πχ πέντε χρόνια), αυτόματη απόδοση Ελληνικής ιθαγένειας στα παιδιά με την γέννησή τους και δικαίωμα ψήφου σε όλους τους μετανάστες που έχουν ήδη αποκτήσει ιθαγένεια.

Αυτοί που δεν αντιλαμβάνονται πόσο απαραίτητο είναι πλέον αυτό είτε πέφτουν στην κατηγορία των ιδιαίτερα επιβλαβών ακόμη και για τον εαυτό τους υπέρ-ελλήνων (sic) που ερωτοτροπούν (πλατωνικά ή όχι) με τον φασισμό, είτε είναι απλώς ανυποψίαστοι. Αν δεν προχωρήσουμε άμεσα και αταλάντευτα σε ορθολογική και κοινωνικά προοδευτική αντιμετώπιση του μεταναστευτικού κινδυνεύουμε να βουλιάξουμε την χώρα σε έναν εφιάλτη ξενοφοβίας και υποβόσκοντος ρατσισμού. Κινδυνεύουμε να διαχωρίσουμε την κοινωνία μας σε δυο στρατόπεδα: «εμείς» και «οι άλλοι». Τα υπερσυντηρητικά και θνησιγενή κόμματα όπως το ΚΚ και το ΛΑΟΣ δεν θα διστάσουν να εκμεταλλευτούν το ανοικτό πρόβλημα στήνοντας επικίνδυνα μικρό-πολιτικά παιχνίδια.

Αυτό το ψευτο-δίλημμα που πρόσφατα εφευρέθηκε «έλληνας γεννιέσαι ;» ή «έλληνας γίνεσαι ;» είναι μια ύπουλη παγίδα που αν κάποιος καταφέρει να την προσπεράσει αντιλαμβάνεται ότι και οι δύο εκδοχές είναι επικίνδυνα φορτισμένες : η μία με απόρριψη του άλλου που «δεν γεννήθηκε» και η άλλη με την αναγωγή της «ελληνικότητας» σε υπέρτατη ιδιαιτερότητα – στόχο !

Τείνω όλο και περισσότερο να υιοθετήσω την άποψη ότι ισχυρότερο δικαίωμα ψήφου έχει ένας νόμιμος μετανάστης που ζει, εργάζεται και κάνει οικογένεια εδώ παρά ένας αμερικανοέλληνας που έρχεται μια φορά στα δέκα χρόνια (μόνο για να μας πει τι ωραία που είναι εκεί και πόσο άσχημα είναι εδώ) και δεν έχει στην ουσία κανέναν δεσμό με την χώρα.

Είναι καιρός κάποιοι Έλληνες με ή χωρίς εισαγωγικά να ξυπνήσουν ή να συνετισθούν.

Οι μετακινήσεις των πληθυσμών σήμερα είναι απείρως ευκολότερες από ότι στην εποχή του Αλέξανδρου ή των Ρωμαίων. Επίσης ούτε ο Αλέξανδρος ούτε οι Ρωμαίοι εξάντλησαν τους τοπικούς πόρους των κατακτήσεών τους, εξαθλίωσαν τους πληθυσμούς και μετά τους ‘φόρεσαν’ και έναν εμφύλιο όπως γίνεται στην Αφρική και στην εγγύς Ανατολή. Αυτά τα έκανε η λεγόμενη Δύση σήμερα οπότε και λούζεται τις επιπτώσεις. Ο πλανήτης ‘μίκρυνε’ και είναι κοινός για όλους μας, αυτή είναι η εξέλιξη και δεν σταματάει όσο και να φωνάζουμε.

Η ισχυρή και ιδιοτελής Δύση άφησε συνειδητά τον κόσμο χωρίς πόρους και χωρίς δυνατότητες ανάπτυξης (βλ. Ρουάντα, Νιγηρία, Αίγυπτος, Αιθιοπία, Μπαγκλαντές, Αφγανιστάν, Πακιστάν, Υεμένη κλπ κλπ). Έχει ενδιαφέρον το παράδειγμα του Μπαγκλαντές όπου σε μια έκταση όσο η Ελλάδα κατοικούν περίπου 165 εκατομμύρια άνθρωποι. Η οικονομία τους είναι μικρή και εξαθλιωμένη διότι δεν τους αφέθηκε κανένα περιθώριο ανάπτυξης.

Η Γερμανία έχει περίπου 20% μεταναστευτικό πληθυσμό τον οποίο έχει αφομοιώσει σχεδόν πλήρως. Η Βρετανία στηρίζει σήμερα την οικονομία της και στους μετανάστες. Ένα μεγάλο μέρος του Αγγλικού ΕΣΥ λειτουργεί χάρις σ’ αυτούς. Η κουλτούρα, η μουσική ακόμη και τα μεγάλα τους Πανεπιστήμια κρατήθηκαν ζωντανά και ανταγωνιστικά χάρις στους μετανάστες.

Η χώρα μας μπορεί και πρέπει να αφομοιώσει νέο πληθυσμό στο επίπεδο του 10 έως 25 %. Το ίδιο γενικά θα συμβεί σε όλη την Ευρώπη μέσα στις επόμενες δύο έως τέσσερεις δεκαετίες. Αντί για γκρίνια και εθνικιστικούς λεονταρισμούς είναι νομίζω προτιμότερη καλή προετοιμασία και περισσότερη οργάνωση.

Τα ψηφοθηρικά παιχνίδια των κομμάτων με τους ομογενείς, με τους μετανάστες, με τους αγρότες κλπ δεν μπορούν να μας κάνουν να χάνουμε την ουσία. Οι «ξενόφερτοι πολίτες», όπως τους ονομάζουν ορισμένοι, δεν μπορούν να αλλάξουν το πολιτικό σκηνικό της χώρας μας. ( … μακάρι να μπορούσαν διότι δεν μπορεί να γίνει χειρότερο). Υπερεκτιμάται συχνά (από φόβο ;)  η επίδραση που μπορεί να έχει ένα 10 ή 20% μεταναστών στον πληθυσμό και στην χώρα γενικά.

Επίσης ας λάβουμε υπ’ όψιν μας ότι οι νόμιμοι μετανάστες με δικαίωμα ψήφου, εν πολλοίς, θα ψηφίσουν «στατιστικά» όπως όλος ο υπόλοιπος κόσμος, άρα τι αλλάζει ; Αυτό το υποστηρίζω διότι η προπαγάνδα, τα ψηφοθηρικά ‘δωράκια’ και η τηλεόραση θα κάνουν μια χαρά την δουλειά τους για όλα τα κόμματα τα οποία θα αναγνωρίσουν φυσικά μια καλή ευκαιρία να μεγαλώσουν την ‘πελατειακή’ τους βάση. Γι’ αυτό δεν έκανε θερμές δηλώσεις υπέρ των μεταναστών ο Πάπας και ο δικός μας Αρχιεπίσκοπος ; για την «πελατειακή βάση» ;

Οι Μετανάστες ήρθαν (στην μέγιστη πλειοψηφία τους) στην Ελλάδα:

- σπρωγμένοι από τα παιχνίδια ιδιοτέλειας της Δύσης και την ασυδοσία της κακώς εννοούμενης παγκοσμιοποίησης

- όχι για να αλώσουν τις τοπικές κοινωνίες

- όχι για να δημιουργήσουν εκ του μηδενός εθνικές μειονότητες

- όχι για να αλλοιώσουν τα εκλογικά σώματα

- όχι για να πάρουν την δουλειά του ντόπιου

Οι μετανάστες ήρθαν στην Ελλάδα κυνηγώντας, πολλές φορές με κίνδυνο της ζωής της δικής τους και των παιδιών τους, ένα καλύτερο αύριο, το δικαίωμα στην ζωή.

Τα μεγάλα λάθη μας :

(1) κλείνουμε ως ηλίθιοι δούλοι τις πόρτες προς την υπόλοιπη Ευρώπη και ζητάμε από τους εαυτούς μας το ακατόρθωτο : να εντάξουμε στις κοινωνίες μας πολύ γρήγορα πάρα πολλούς ανθρώπους. Μετατρέπουμε τεχνητά την χώρα από χώρα προορισμού και χώρα διέλευσης σε χώρα προορισμού αποκλειστικά.

(2) ομολογήσαμε την ανικανότητά μας και διεθνώς και εκχωρήσαμε κυριαρχικά δικαιώματα στο τυχάρπαστο και ομιχλώδες FRONTEX αποδυναμώνοντας ακόμη περισσότερο την θέση μας στην περιοχή.

(3) ως πρόβατα για σφαγή οδηγηθήκαμε στην υπογραφή της κατάπτυστης συμφωνίας ‘Δουβλίνο 2’ ενώ θα έπρεπε να επιμείνουμε στην αναλογική συμμετοχή – με βάση πληθυσμό και οικονομία - στην αντιμετώπιση του προβλήματος από όλες τις χώρες της ΕΕ.

(4) η άστοχη και χωρίς κανένα περιεχόμενο η αποτέλεσμα δαιμονοποίηση της Τουρκίας (ότι τάχα επίτηδες μας στέλνει τα φορτία μεταναστών) από τους δεξιόστροφους υπερ-έλληνες (sic) και τις σταλινικές παραφυάδες τους, οδήγησε στον πλήρη αποπροσανατολισμό και την αποδυνάμωση κάθε γνήσιας προσπάθειας για την αντιμετώπιση του ζητήματος.

(5) οι ντόπιοι ‘μάγκες’ ελληναράδες βρήκαν ευκαιρία να χρησιμοποιήσουν αυτούς τους ανθρώπους ως ‘κρέας’ δηλ. φθηνή και αδήλωτη εργασία (θα θυμάστε τις κρυμμένες στα ψυγεία μετανάστριες στην περιοχή της Βέροιας) εις βάρος φυσικά του υπάρχοντος εργατικού δυναμικού. Γι αυτό όμως και πάλι δεν φταίνε οι μετανάστες παρά ο εσμός των «ελλήνων» κερδοσκόπων.

(6) Αντί να λάβουμε ειλικρινή και αποδοτικά μέτρα για οργάνωση, διαχείριση του προβλήματος και ομαλή ένταξη των νόμιμων μεταναστών, ξεπέφτουμε σε χαζό-εθνικιστική υστερία και ξενοφοβικό πυρετό.

Υπενθυμίζω ότι η χώρα μας έχει πάρει ενεργότατο μέρος στα παιχνίδια της Δύσης στις χώρες των ανθρώπων που φοβάται. Οι ‘διευκολύνσεις’ στην Σούδα, οι μεταφορές ‘αμυντικών’ υλικών από τον Αστακό, ο στρατός μας στο Αφγανιστάν, η συμμετοχή μας σε ‘νηοψίες’ του ΝΑΤΟ, η προσυπογραφή μας για κυρώσεις στην Περσία, η υποστήριξή μας στην εισβολή του Ιράκ τι είναι ; Νομίζετε ότι αυτά δεν έχουν κόστος ; Η δική μας η χώρα τα έκανε, τώρα λοιπόν … φάτε τα ! Δηλαδή ας αντιμετωπίσουμε τώρα και τις επιπτώσεις.

Αν δεν θέλουμε μετανάστες τότε ας πάψουμε να καταστρέφουμε τις χώρες τους. Είναι πάρα πολύ απλό.

Καλύτερα όμως να πάψουμε την γρίνια και να μετατρέψουμε το πρόβλημα σε ευκαιρία. Στο κάτω κάτω η υπό λογικές προϋποθέσεις απόδοση ιθαγένειας είναι περισσότερο ζήτημα νομικό και κοινωνικό παρά εθνικό αφού το «έθνος» ούτε θίγεται με κάποιο τρόπο, αλλά ούτε και συμμετέχει ως οντότητα στην διαδικασία απόδοσης της ιθαγένειας.

Η συμπεριφορά των εκπροσώπων της ορθόδοξης εκκλησίας η οποία πρόσφατα, με αφορμή το νομοσχέδιο για την μετανάστευση που βρίσκεται – ακόμη - υπό συζήτηση, συνοψίζεται στις παρακάτω δύο παραλλαγές :

(A) Ο αρχιεπίσκοπος, αξιοποιώντας και την σημαδιακή συμμετοχή του σε υπουργικό συμβούλιο, έσπευσε να κάνει θετικές προς τους μετανάστες δηλώσεις. Κίνηση που στην βάση της είναι θετική άσχετα αν υπάρχουν υποψίες ότι μακροπρόθεσμα αποσκοπεί απλώς στην διεύρυνση της πελατειακής βάσης της ορθοδοξίας στην χώρα μας.

(B) Μια σημαντική ομάδα όμως από άλλους «ιεράρχες» (sic) εκφράστηκαν με διχαστικό και ανήθικο τρόπο τρομάζοντας το κοινό τους, συδαυλίζοντας την ανησυχία και υπερτονίζοντας τις αρνητικές πλευρές του προβλήματος. Οι άνθρωποι αυτοί για μια ακόμη φορά έκαναν επίδειξη της προκλητικής ανευθυνότητάς και της απίστευτης αναλγησίας τους στο κοινωνικό επίπεδο. Η μακρόχρονη ιδεολογική (και όχι μόνο) διαπλοκή τους με τον ακραίο υπερ-συντηρητισμό φαίνεται ότι καθορίζει πλήρως τις ιδέες και τις πράξεις τους. Παρ’ όλο που η πολιτεία δεν μπορεί να μας προστατεύσει από αυτούς με την νομική και θεσμική της θωράκιση, οι ίδιοι θα πρέπει να ντρέπονται βαθιά για την ανεπίστρεπτη κατάντια τους.

Η Ευρώπη, όπως την γνωρίζαμε, μεταλλάσσεται ταχύτατα. Για να μιλήσουμε με βιολογικούς όρους, όλοι οι ειδικοί συμφωνούν ότι η επιβίωση μιας κοινωνίας και μιας αντίστοιχης κουλτούρας απαιτεί ελάχιστο δείκτη γεννητικότητας 2,11 παιδιά ανά γυναίκα. Στην Ευρώπη έχουμε κατά μέσο όρο 1,38 παιδιά ανά γυναίκα και αυτό δεν είναι δυνατόν να αναστραφεί (δεν υπήρξε ποτέ ιστορικό προηγούμενο), το αντίθετο μάλιστα, φαίνεται να επιδεινώνεται ελαφρά !

Ο φόβος και η άρνηση, η απόρριψη και η αλαζονεία, η φυλετική προσέγγιση και η νοοτροπία της ‘καθαρότητας’ δεν έχουν να προσφέρουν λύσεις. Έχουν να προσφέρουν μονάχα δάκρυα και αίμα !

.

Ο αγροτικός κόσμος στο Μεσοπόλεμο

Το κείμενο αυτό αποτελεί συνέχεια ενός άλλου που έγραψα το καλοκαίρι του 2007. Το επαναφέρω λόγω της επικαιρότητας του Αγροτικού προβλήματος και επειδή νομίζω ότι εμπεριέχει λίγα χρήσιμα στοιχεία που επιτρέπουν την κατανόηση – σε αρχικό τουλάχιστον στάδιο – της μεγάλης πολυπλοκότητας που χαρακτηρίζει το ζήτημα αυτό.

Μετά την Μικρασιατική καταστροφή του 1922 επακολούθησε η ανταλλαγή των πληθυσμών το 1923. Από τα εδάφη μας έφυγαν 600.000 άτομα ενώ μας ήρθαν 1.500.000 πρόσφυγες δηλαδή απόλυτη αύξηση πληθυσμού 18%.

Όπως είναι φυσικό οι εξελίξεις αυτές είχαν σαν αποτέλεσμα την πολύ κακή δημοσιονομική κατάσταση της χώρας. Η κατάρρευση της Μεγάλης Ιδέας υποχρέωνε την Ελλάδα να επιδιώξει οικονομική ανόρθωση, μεσογειακή γεωπολιτική και κοινωνική δημοκρατία. Ο διπλασιασμός της έκτασης και του πληθυσμού με την προσάρτηση εδαφών (Μακεδονία, Κρήτη, Θράκη, Ήπειρος) οδηγεί σε ανάγκη επαναπροσδιορισμού των βασικών χαρακτηριστικών του Ελληνικού κράτους από πλευράς μεθόδων διοίκησης, διαρθρωτικών επενδύσεων και κοινωνικής μέριμνας.

Το θεσμικό και νομικό πλαίσιο στο γενικό κοινωνικό επίπεδο αλλά και στο επίπεδο της παραγωγής είναι ανεπαρκές και πολλές φορές λειτουργεί σαν τροχοπέδη για τον εκσυγχρονισμό και την οικονομική ανάπτυξη.

Στον μεσοπόλεμο η Γεωργία μας είχε ισχυρή δασμολογική προστασία. Η δασμολογική αυτή πολιτική είχε υπαγορευτεί για λόγους ταμιευτικούς και για την μη διατάραξη της πολιτικοκοινωνικής κατάστασης. Προς την ίδια κατεύθυνση έτεινε και η δημιουργία μικροϊδιοκτητών – καλλιεργητών στην Γεωργία από τους παλιούς κολλήγους και τους πρόσφυγες, αν και το μεγαλύτερο τμήμα των προσφύγων κατευθύνθηκε κυρίως στην βιομηχανία και το εμπόριο.

Παρ’ όλα αυτά το παθητικό Εμπορικό ισοζύγιο της χώρας στένευε ιδιαίτερα τα περιθώρια σταθερής οικονομικής ανάπτυξης. Οι συναλλαγές μας με το εξωτερικό ήταν δυσανάλογα μεγάλες αγγίζοντας το 20% του Εθνικού Εισοδήματος. Στις πρώτες δεκαετίες του 20^ου αιώνα ένα μεγάλο μέρος της παθητικότητας του Εμπορικού Ισοζυγίου δημιουργείται από τα σιτηρά.

Η Γεωργική παραγωγή παραμένει κατά βάση στα παλιά της καλούπια, η προώθηση της διανομής των «εθνικών γαιών» δεν συντελούνταν με τον πρέποντα ρυθμό. Η άνιση κατανομή της γης συνεχιζόταν. Κατά το 1926 ο Ξενοφών Ζολώτας αποδίδει την στασιμότητα στην Γεωργία πρωταρχικά στην ύπαρξη τσιφλικιών και μικρών κλήρων κατά δεύτερο δε λόγο στην έλλειψη κεφαλαίων για λιπάσματα μηχανήματα και έργα υποδομής. Σημαντικό ρόλο στο συνολικό κλίμα έχει να κάνει και το πολύ χαμηλό μορφωτικό επίπεδο των αγροτών.

Η καθημερινή ζωή των αγροτών παραπέμπει σε πολλές περιπτώσεις στον προηγούμενο αιώνα – με Ευρωπαϊκούς όρους και οι τοπικοί μικροέμποροι των χωριών αναδεικνύονται σε μικρο-τραπεζίτες – τοκογλύφους.

Επί πλέον αποδυνάμωση της επαρχίας, άρα έμμεσα και της δυναμικής του αγροτικού πληθυσμού επέρχεται από την αυξανόμενη μετακίνηση πληθυσμών από τις μικρές πόλεις και τα χωριά της επαρχίας στις μεγάλες πόλεις και την πρωτεύουσα. Υπολογίζεται ότι από το 1920 μέχρι το 1940 το συνολικό ποσοστό του πληθυσμού των κατοίκων της υπαίθρου μειώθηκε κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες καταλήγοντας περίπου στο 53%. Δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε – σαν επί πλέον παράγοντα αποδυνάμωσης του αγροτικού πληθυσμού – το κύμα μετανάστευσης το οποίο ευτυχώς μετριάστηκε μετά το 1924 λόγω σκλήρυνσης της μεταναστευτικής πολιτικής των ΗΠΑ.

Η διακήρυξη του Ε. Βενιζέλου για απαλλοτρίωση των τσιφλικιών (Θεσσαλονίκη 1917) λόγω του ασταθούς πολιτικού κλίματος αλλά κυρίως λόγω των πολέμων  είχε παραμείνει ανεφάρμοστη. Οι απαλλοτριώσεις ουσιαστικά ξεκίνησαν μετά το 1922 με 76μεγάλες ιδιοκτησίες, το 1923 με 718, το 1924 με 989 το 1925 με 1279. Κατά τα τέλη του 1931 είχαν απαλλοτριωθεί συνολικά πάνω από 1600 μεγάλες ιδιοκτησίες. Οι εκτάσεις αυτές δόθηκαν σε 115.000 οικογένειες αγροτών ενώ περίπου 145.000 οικογένειες προσφύγων εγκαταστάθηκαν στα εδάφη που άφησαν οι Βουλγαρικοί και μουσουλμανικοί πληθυσμοί.

Ο γενικός ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας μας μεταξύ 1910 και 1920 ήταν 104% κυρίως χάρη στις προσαρτήσεις. Στην δεκαετία μεταξύ 1920 και 1930 είναι 15%. Οι εξαγωγές καλύπτουν μόλις το 50,6% των εισαγωγών με πρώτο εξαγώγιμο είδος τον καπνό. Η καλλιεργήσιμη γη γύρω στα 1928 καλύπτει ένα ελάχιστο ποσοστό, κάτω του 13%, της συνολικής έκτασης, μετά το 1930 φτάνει το 18% και έως το 1939 είναι περίπου 33%.

Οι γενικότερες τάσεις της γεωργίας κατά την περίοδο του μεσοπολέμου ήταν η μείωση της καλλιέργειας των σιτηρών και κυρίως του αραβοσίτου, η καθιέρωση της καλλιέργειας της πατάτας και την βρώμης, η μεγάλη μείωση της ρυζοκαλλιέργειας, ενίσχυση των καλλιεργειών κορινθιακής σταφίδας στην Πελοπόννησο και σουλτανίνας στην Κρήτη και ανάπτυξη της βαμβακοκαλλιέργειας που παλαιότερα έφθινε. Παράλληλα η καπνοκαλλιέργεια δεσπόζει όλων και αποτελεί βασική πηγή πόρων από τις εξαγωγές.

Στα 1928 το Φιλελεύθερο Κόμμα υπό την άμεση αρχηγία του Ε. Βενιζέλου πετυχαίνει μεγάλη εκλογική νίκη και πολιτικά απερίσπαστο επιδίδεται στην ανασυγκρότηση της χώρας με έργα υποδομής και ανάπτυξης επιδιώκει την σιτάρκεια με αύξηση του ποσοστού των καλλιεργούμενων γαιών.

Για την οικονομία σε διεθνή κλίμακα, στα 1928 ξεσπάει η μεγαλύτερη κρίση υπερπαραγωγής που γνώρισε ως τότε. Ένα χρόνο αργότερα η χώρα μας δέχεται μοιραία τις επιπτώσεις της. Ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης γίνεται αρνητικός με τελική κατάληξη την πτώχευση τον Απρίλιο του 1932. Η αγοραστική δύναμη του μεροκάματου το 1929 ήταν μικρότερη κατά 11% αυτής του 1924.

Στον Γεωργικό τομέα δεσπόζει η ιδρυθείσα το 1929 Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος εξασκώντας πολιτική όχι στενά τραπεζική αλλά με γενικότερο κοινωνικό χαρακτήρα. Πάντως τα δάνειά της είχαν και πολιτικό στόχο με την έννοια της «αποχής των αγροτών από αργόσχολων έξεων και τάσεων ανατρεπτικών», αλλά ταυτόχρονα και οικονομικό δηλαδή την βαθμιαία εξάρτηση των αγροτών από την Τράπεζα με την μέθοδο της σταδιακής – κατά την κρίση της – παροχής των δανείων.

Πάντως υπήρχε σχετικά φθηνή χρηματοδότηση των αγροτών (περίπου 8% το χρόνο). Την εποχή αυτή εισάγονται για πρώτη φορά μηχανισμοί συγκέντρωσης και διάθεσης των αγροτικών προϊόντων, κυρίως καπνό, σιτάρι και σταφίδα. Οι μηχανισμοί αυτοί λειτούργησαν ως εργαλείο διασφάλισης και επιτάχυνσης της απόδοσης της αγροτικής παραγωγής. Αυτό δυστυχώς δεν ίσχυε σε όλες τις περιπτώσεις διότι η νεοεισαχθείσα ιδέα της θέσπισης «τιμών ασφαλείας» αποτέλεσε συχνά εργαλείο κοινωνικής και πολιτικής χειραγώγησης των αγροτών.

Η μείωση όμως του αγροτικού πληθυσμού και το πολύ χαμηλό μορφωτικό του επίπεδο όπως επίσης και η παντελής έλλειψη αγροτικής εκπαίδευσης και εξειδίκευσης έχουν σαν αποτέλεσμα την μεγάλη δυσκολία για τον αγρότη να κατανοήσει περίπλοκους συσχετισμούς προτεραιότητες και προοπτικές. Οι χρήσεις γης και οι επιλογές καλλιεργούμενων προϊόντων δεν ήταν και τα απλούστερα προβλήματα για τον ταλαιπωρημένο και φτωχό μέσο αγρότη της εποχής.

Ελάχιστοι μπορούσαν να κατανοήσουν με οικονομικούς και επιχειρηματικούς όρους ότι για παράδειγμα η καλλιέργεια της ελιάς απαιτούσε 3,5 ημέρες εργασίας ανά στρέμμα και είχε απόδοση 1.700 δραχμές ενώ η καλλιέργεια του καπνού απέδιδε πάνω από 2.000 δραχμές αλλά απαιτούσε πάνω από 30 ημέρες δουλειάς ανά στρέμμα.

Οι ορεινοί αγροτικοί μας πληθυσμοί αντιμετώπιζαν, λόγω έλλειψης έργων υποδομής, υποτυπώδες ή ανύπαρκτο οδικό δίκτυο κλπ, πολύ αυξημένο κόστος παραγωγής και διάθεσης των προϊόντων τους με αποτέλεσμα να αγκιστρωθούν πάνω στην επιχειρηματικά καταστροφική επιδίωξη της αυτάρκειας.

Η μορφολογία της χώρας, η μεγάλη διασπορά (νησιά), οι παρατηρούμενες – παρά την μικρή έκταση - κλιματικές και εδαφικές παραλλαγές δεν επέτρεψαν στον αγροτικό πληθυσμό να ‘ομογενοποιηθεί’ ή να συνειδητοποιήσει τα κοινά του συμφέροντα. Στο βιβλίο «Εισαγωγή στην Νεοελληνική Οικονομική Ιστορία» υπάρχει μια ιδιαίτερα εύστοχη και γλαφυρή περιγραφή του φαινομένου αυτού: [ Οι αγρότες ... δεν λειτούργησαν ως τάξη, δεν έφτιαξαν το δικό τους κόμμα – αν και πλειοψηφία – γιατί απλούστατα δεν αποτελούσαν ένα ενιαίο σύνολο: στο μεσοπόλεμο ήταν Βασιλικοί ή Βενιζελικοί σε καμία περίπτωση, πάντως «αγροτιστές» ].

Η κατανόηση της σχέσης της Ελληνικής αγροτικής παραγωγής με τις παραγωγές των άλλων αγροτικών χωρών της Ευρώπης, των περιθωρίων εξαγωγών αλλά και των όρων του Ευρωπαϊκού και διεθνούς αγροτικού ανταγωνισμού, αποτελούσαν άπιαστο στόχο για το σύνολο του αγροτικού πληθυσμού. Τα ζητήματα αυτά παραμένουν για κάποιους δυσεξήγητους λόγους ομιχλώδη και ταλαιπωρούν ακόμη και σήμερα τον αγροτικό μας κόσμο.

Στον τομέα των γεωργικών έργων, μέχρι τέλους του 1935, είχαν αποδοθεί στην καλλιέργεια 700.000 στρέμματα και είχαν προστατευθεί 1.750 στρέμματα με τα εγγειοβελτιωτικά έργα της Μακεδονίας. Τα έργα αυτά θεωρούνται από τα μεγαλύτερα έργα υποδομής που συντελέστηκαν στην χώρα μας όπου θα οδηγούσαν σε αύξηση του ακαθάριστου εισοδήματος των μακεδονικών εδαφών κατά 45 εκ. Δραχμές (τιμές 1975).

Μέχρι το 1938 έχουμε αύξηση της παραγωγής του Αγροτικού Τομέα και ανέβασμα του ετήσιου ρυθμού ανάπτυξης του γεωργικού εισοδήματος σε 7,3%. Αυτά οφείλονται στην γενικότερη τάση αυτάρκειας, μετά την κρίση, που εκφράζεται και στην γεωργία. Η καλλιεργούμενη γη το 1939 είναι κατά 75% μεγαλύτερη αυτής του 1928. Πρέπει όμως να αναφέρουμε ότι το Δημόσιο χρέος το 1932 ήταν 2.868 εκ. Δραχμές (τιμές 1975) δηλαδή υπερδιπλάσιο των άλλων Ευρωπαϊκών αγροτικών χωρών. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1930 η αγροτική μας παραγωγή είναι εν πολλοίς ενταγμένη στους γενικότερους μηχανισμούς της αγοράς.

Η χρήση λιπασμάτων, μηχανημάτων και η τάση άμεσης εμπορευματοποίησης της αγροτικής παραγωγής προαναγγέλλουν τάσεις ωρίμανσης και ανάπτυξης του τομέα, διαδικασίες που δυστυχώς θα διακοπούν από τον επερχόμενο πόλεμο και συνακόλουθα από τον εμφύλιο.

Κάνοντας μία γενική εκτίμηση έως το πέρας της περιόδου του μεσοπολέμου, βλέπουμε ότι η κρίση 1929-32 είχε για την Ελλάδα ιδιαίτερα αρνητικές επιπτώσεις. Δυστυχώς τα λόγια του Ξ. Ζολώτα «Ούτως η σύνθεσις του οικονομικού βίου απέβη τοιαύτη ώστε μόλις έπαυεν ο πληθωρισμός .... θα ενέσκηπτεν η οικονομική κρίσις» αποδείχθηκαν προφητικά.

Εκτός από την ανατροπή της νομισματικής σταθεροποίησης το 1932, για σειρά χρόνων μειώθηκε το Εθνικό εισόδημα ώστε η οικονομική κατάσταση της χώρας στα 1933 να είναι ίδια με αυτή του 1928 και από αυτή την άποψη μπορεί κανείς να πει ότι πέντε χρόνια πήγαν χαμένα. Η επόμενη πενταετία έως το 1938 αναπτύσσει ετήσιους ρυθμούς ανάπτυξης άνω του 4% και αποτελεί μία προσπάθεια κάλυψης του κενού της προηγούμενης περιόδου.

Έτσι παρά την πολιτική αστάθεια και την επικράτηση του υπερσυντηρητισμού, αρχίζει μια εποχή ανάκαμψης, νέων ιδεών και επενδύσεων στο χώρο, η Ελλάδα ισχυροποιείται και μετατρέπεται σε μια αισιόδοξη χώρα. Η Αθήνα αρχίζει να μοιάζει με ευρωπαϊκή μεγαλούπολη, σφύζει από ζωή και επιχειρηματικές ευκαιρίες. Η τάση αυτή θα ανακοπεί από την Ιστορία με τους δύο απανωτούς πολέμους, τον Β’ Παγκόσμιο και τον Εμφύλιο.

Έτσι στις αρχές της δεκαετίας του 1950 η Ελλάδα βρίσκεται εξαρτημένη από ύποπτους νέους ‘φίλους’, με κατεστραμμένες υποδομές, ανοργάνωτη και παντελώς υποβαθμισμένη αγροτική παραγωγή και με ανεπανόρθωτα πληγωμένη την προοπτική της εκβιομηχάνισής της.

Πηγές:

«Νεοελληνική Πραγματικότητα» Παναγιώτης Γουλιέλμος, εκδ. 1975

«Εισαγωγή στην Νεοελληνική Οικονομική ιστορία», Συλλογικό, εκδ. 2006

«Ιστορία της Ελλάδας του 20^ου αιώνα», Βιβλιόραμα, εκδ. 2007

«Ιστορικός Βιομηχανικός Εξοπλισμός στην Ελλάδα», Μετσόβειο Πολυτεχνείο, εκδ. 1998

 .

Τα αιτήματα των αγροτών

Μετά από αρκετά blogs, εφημερίδες, ραδιόφωνα και τηλεοράσεις νομίζω ότι κατάφερα να συγκεντρώσω τα κύρια αιτήματα των αγροτών μας :

01- Μη διαχωρισμό των αγροτών σε κατά κύριο επάγγελμα και μη.
02- Αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος
03- Εγγυημένες τιμές στα γεωργοκτηνοτροφικά προϊόντα.
04- Προστασία της ντόπιας παραγωγής από ομοειδή εισαγόμενα
05- Σύνδεση των επιδοτήσεων με την παραγωγή
06- Κατάργηση όλων των "νόμιμων" και "παράνομων" παρακρατήσεων
07- Μείωση του κόστους παραγωγής με :

κατάργηση του ΦΠΑ σε εφόδια και μηχανήματα

κατάργηση φόρων στο πετρέλαιο κίνησης

μείωση των επιτοκίων της ΑΤΕ

επιδότηση βασικών αγροτικών εφοδίων

08- Πάγωμα των αγροτικών χρεών για τρία χρόνια
09- Παραγραφή όλων των ‘πανωτοκίων’
10- Πλήρη ασφάλιση της αγροτικής παραγωγής και του αγροτικού κεφαλαίου από όλους τους φυσικούς κίνδυνους
11- Αποκλειστικά δημόσιο ΕΛΓΑ(*) που θα επιχορηγείται από το κράτος και άμεση αντιμετώπιση των χρεών του
12- Μη φορολόγηση των χωραφιών
13- Μείωση του χρόνου σύνταξης στα 60 για τους άνδρες και στα 55 για τις γυναίκες
14- Μεταφορά δικαιώματος της σύνταξης από τον αποθανόντα αγρότη σύζυγο στη σύζυγο
15- Διπλασιασμό της ελάχιστης αγροτικής σύνταξης


(*) Οργανισμός Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων

.

The American Greeks

Ο Ελληνικός σύλλογος «Δορυφόρος» στο Μόναχο, ο οποίος δημιουργήθηκε από Έλληνες μετανάστες στη Γερμανία, ανέλαβε την πρωτοβουλία να συλλέξει υπογραφές για την στήριξη των δικαιωμάτων των μεταναστών στην Ελλάδα, χαιρετίζοντας την απόφαση της ελληνικής πολιτείας να δώσει στους μετανάστες τη δυνατότητα ουσιαστικής ένταξης στην Ελληνική κοινωνία.

Επίσης, ο σύλλογος «Δορυφόρος» διοργάνωσε μία εκδήλωση με θέμα «Έλληνες της Γερμανίας. Διαφορετικές προσεγγίσεις – κοινοί στόχοι», η οποία ήταν αφιερωμένη στη συμπλήρωση 50 χρόνων από την έναρξη της μετανάστευσης για τους Έλληνες και άλλους ξένους στην Ευρώπη και ειδικότερα στη Γερμανία.

Διαβάζοντας ειδήσεις όπως αυτή δεν μπορώ να μην ανασύρω την μόνιμη απορία που εδώ και πάρα πολύ καιρό έχω, σχετικά με την μεγάλη διαφορά νοοτροπίας και πολιτισμού που παρατηρείται μεταξύ των Ελλήνων μεταναστών της Ευρώπης και ειδικά της Γερμανίας και αυτών της Αμερικής (ΗΠΑ).

Την στιγμή που οι μεν αντιλαμβάνονται το μεταναστευτικό και λαμβάνουν μια δομημένη και προοδευτική θέση ήρεμα και με σεμνότητα, οι άλλοι οργανώνουν διάφορες φιέστες ακροδεξιούληδων και γρονθοκοπούνται εντός των κοινοχρήστων χώρων της υπερατλαντικής «ομογένειας» (sic) με αποτέλεσμα να κληθούν οι δυνάμεις τήρησης της τάξης για να αποσοβηθούν τα χειρότερα.

Την στιγμή που οι μεν διατηρούν πολύ στενούς δεσμούς με την χώρα που τους γέννησε και τον πολιτισμό της, οι άλλοι έρχονται μια φορά στα δέκα χρόνια μόνο για να μας πουν τι ωραία που είναι εκεί και πόσο άσχημα είναι εδώ.

Εδώ έχουμε να κάνουμε με το παράδοξο ότι οι φανφαρόνοι υπερπατριώτες (και μονίμως ερωτοτροπούντες με την θρησκοληψία) υπερατλαντικοί «συν-έλληνες» στην πραγματικότητα ούτε ουσιαστικούς δεσμούς αλλά ούτε και πραγματική συνάφεια με το γίγνεσθαι και τον πολιτισμό της χώρας μας έχουν.

Τελικά η απορία μου παραμένει … κάθε βοήθεια δεκτή !

.

Η Κίνα τρομοκρατεί τις Βρυξέλλες

Διαβάζω ότι άρχισε να συζητείται πλέον ανοικτά η υποστήριξη της Ελλάδας από τους στυλοβάτες της ΕΕ Γαλλία και Γερμανία, κατ’ αρχήν με την ‘στήριξη’ της φερεγγυότητας των ομολόγων της Ελλάδας.

Αυτό γεννά πολλές και διάφορες σκέψεις. Σκέψεις που οδηγούν στην περισσότερο ξεκάθαρη αντίληψη για την «μεγάλη σκακιέρα» και το ακριβές παιχνίδι που παίζεται πάνω σ’ αυτήν.

Όλοι πλέον γνωρίζουν ότι πίσω από κάποιες κλειστές πόρτες του Λονδίνο (με την υποστήριξη ίσως υπερατλαντικών κύκλων) ενορχηστρώθηκε η επίθεση στα Ελληνικά spreads. Αυτό αποτελεί μια ευθεία επίθεση όχι μόνο οικονομική αλλά και πολιτική προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η θέση αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι στην θέση της Ελλάδας στην ουσία βρίσκονται και πολλές άλλες χώρες της Ευρωζώνης με προεξάρχουσα την Ισπανία.

Ο πλέον κεντρικός και μακροπρόθεσμος στόχος των κύκλων του Λονδίνου ήταν μέσα από το Ελληνικό παιχνίδι να κάμψουν την αντίσταση του πυρήνα της ΕΕ δηλαδή την προσήλωσή του στις αρχές της νομισματικής σταθερότητας. Διαφορετικά θα οδηγούμασταν σε ένα παντοδύναμο ευρώ με κυρίαρχο πλέον ρόλο στις αγορές του κόσμου.

Εδώ θα πρέπει ως παρένθεση να πω ότι η (διαψευσμένη) προσφυγή της Ελλάδας στο Κινεζικό κεφάλαιο αφ’ ενός θα άνοιγε τον δρόμο και σε άλλες χώρες της ΕΕ να κάνουν το ίδιο και αφ’ ετέρου θα λειτουργούσε πιθανόν ως κερκόπορτα για την άλωση και την δραματική αναβάθμιση του ρόλου των Κινέζων στην Ευρωπαϊκή οικονομία. Τα Κινεζικά αρνητικά δημοσιεύματα που διέψευσαν κατά κάποιο τρόπο το εγχείρημα και στράφηκαν ευθέως εναντίον της Ελληνικής αξιοπιστίας δεν σημαίνουν τίποτε άλλο παρά ότι οι Κινέζοι τιμούν τις στρατηγικές τους συμφωνίες με τους εβραιοατλαντικούς τους φίλους. Η Ευρώπη βρίσκεται στην μέση μόνη και αβοήθητη. Η Ευρώπη θα πρέπει να αναλάβει –σχεδόν μόνη – το τεράστιο βάρος της ανακατανομής του πλούτου και των εισοδημάτων μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Η Ευρώπη επίσης θα πρέπει να αντιληφθεί μια και καλή ποιος είναι το αφεντικό.

Οι σκληρές δηλώσεις του Μπαρόζο, των Γερμανών και των άλλων εναντίον της Ελλάδας δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μια πολιτική συνολικής Ευρωπαϊκής άμυνας. Σε εμάς βέβαια φάνηκε πολύ κρύο και σκληρό να μας μαλώνουν και οι φίλοι αλλά άλλο οι εντυπώσεις και άλλο η σκληρή πραγματικότητα. Οποιαδήποτε ομολογία συνδρομής προς εμάς από την ΕΕ θα σήμαινε στην ουσία την πολιτική και στρατηγική ήττα της Ευρώπης αφού ολόκληρη πλέον η οικονομία της θα έμπαινε σε μια φάση άμυνας με την εγκατάλειψη της συμφωνίας Νομισματικής Σταθερότητας που θα φάνταζε πλέον ως «περασμένα μεγαλεία»

Η λυσσασμένη προσπάθεια των «κύκλων του Ηνωμένου Βασιλείου» να εκμαιεύσουν μια ομολογία υποστήριξης του πυρήνα της ΕΕ προς την Ελλάδα αυτό το νόημα είχε. Να ρίξει συνολικά την Ευρωπαϊκή οικονομία σε μια φάση άμυνας.

Μένει μόνο να παιχτεί μια τελευταία παρτίδα. Αυτή θα είναι αν στην συνδρομή προς τις «Ελλάδες» θα επιστρατευτεί το Ευρωπαϊκό κεφάλαιο (δηλ. η ΕΚΤ) ή θα έχουμε και συμμετοχή των υπερατλαντικών μας «φίλων» βλέπε ΔΝΤ.

Αν η παραπάνω ερμηνεία περιγράφει την πραγματικότητα τότε ίσως η ΕΕ μπαίνει σε μια σταδιακή πορεία οριστικοποίησης και εμβάθυνσης της υποτέλειάς της έναντι των ΗΠΑ. Ίσως αυτό που ονομάζουμε «Δύση» συνολικά, να βρίσκεται πιο κοντά σε ένα σχέδιο διαμόρφωσης ενιαίου οικονομικού κέντρου.

Αυτά θα ήταν πραγματικά ζοφερές και ανεπίστρεπτες εξελίξεις … ίδωμεν !

.

Μίσος

Ένα από τα ισχυρότερα συναισθήματα είναι το μίσος, η καθαρή και πλήρης απέχθεια για κάποιον ή για κάποιους. Συνήθως οι άνθρωποι όχι μόνο διστάζουμε και ντρεπόμαστε να παραδεχτούμε το μίσος μας αλλά πολλές φορές το αρνούμαστε και το καταπιέζουμε οι ίδιοι μέσα μας αφού μας γεμίζει με αμηχανία και ενοχές. Σήμερα όμως ήθελα να παραδεχτώ ότι έχω πολύ ισχυρά συναισθήματα μίσους. Ανάκατα με το μίσος μου είναι η απέχθεια και η απογοήτευση. Αυτός ο χείμαρρος των αρνητικών συναισθημάτων γεννήθηκε σιγά - σιγά από ημέρες αλλά σήμερα κορυφώθηκε όταν έμαθα για την προκλητική και επιδεικτική κατάληψη του προεδρικού κτηρίου της Αϊτής από τα δοξασμένα (και αιματοβαμμένα) Αμερικάνικά Στρατεύματα. Οι υπεύθυνοι ανθρωποφύλακες των στρατευμάτων ισχυρίζονται φυσικά ότι βρέθηκαν εκεί ‘for security reasons’ (sic) και «του σεϊβ λάϊβς» (sic) ! Τρείς έως επτά χιλιάδες στρατιώτες βρίσκονται αυτή την στιγμή στο έδαφος της Αϊτής και άλλοι πέντε χιλιάδες στα παραπλέοντα (γιατί άραγε;) πλοία του επίσης δοξασμένου Αμερικάνικού Ναυτικού. Το αμετανόητα γεράκια των ΗΠΑ (του Ομπάμα) έστειλαν τα κοράκια τους αφού οσμίστηκαν ευκαιρία εύκολης και ανέξοδης επιβολής. Ο κόσμος όλος στέλνει συνεργεία διάσωσης, εξοπλισμό, φάρμακα, γιατρούς και τρόφιμα αλλά οι ΗΠΑ (του Ομπάμα) στέλνουν στρατό ! Ο πρόεδρος Τσάβες λέει ότι η μικρή και φτωχή Κούβα έστειλε πολύ περισσότερη βοήθεια στην Αϊτή από ότι οι ΗΠΑ της ισχυρής οικονομίας και των τριακοσίων εκατομμυρίων υπηκόων που μολύνουν, καταναλώνουν και σκοτώνουν πολύ περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον λαό στην ιστορία της ανθρωπότητας. Οι άψυχοι ράμπο της αυτοκρατορίας ανακάλυψαν ‘θεόσταλτη’ ευκαιρία να επαναλάβουν την κατοχή της χώρας κατά το πρότυπο της κατοχής από τις 28 Ιουλίου του 1915 μέχρι τα μέσα Αυγούστου του 1934 ! Αφού η χρυσή αυτοκρατορία αντιδρά με χυδαιότητα εκμεταλλευόμενη ‘πολιτικά’ και αδίστακτα την δυστυχία και τον ανθρώπινο πόνο οι άνθρωποι που παραμένουν άνθρωποι σε όλα τα μήκη και τα πλάτη ας αντιδράσουμε με ότι και όπως μπορούμε ας προσπαθήσουμε να μεταλλάξουμε την δίκαιη αηδία και το μίσος μας σε κάτι θετικό.

-  "Occupation of Haiti (1915-34)"

-  "Μετά τον σεισμό η ακρίδα"

.

Οι ενοχλητικοί παρίες

Το χθεσινό άρθρο του Saimon Tilford στους Financial Τimes [01], η συνέντευξη του Χάινερ Φλάσμπεκ στα ΝΕΑ σήμερα [02], το άρθρο του Παύλου Τσίμα [03] στα σημερινά ΝΕΑ [03], όπως και το κείμενο του Παντελή Καψή [04] δείχνουν ότι κάτι άρχισε να κινείται μέσα στα Ευρωπαϊκά και όχι μόνο μυαλά.

Η απλότητα αλλά και η κοινή λογική πάνω στην οποία στηρίζονται πολλά από αυτά που θα διαβάσετε προκαλούν το εύλογο ερώτημα γιατί δεν θέτουν τα ζητήματα αυτά οι Έλληνες αξιωματούχοι στα αρμόδια όργανα της ΕΕ ;

Σταχυολογώ λίγες από τις πλέον χαρακτηριστικές παραγράφους :

[01] [ The eurozone needs tougher fiscal rules. But it also has to set limits on intra-eurozone current account surpluses and deficits. Fiscal rules will mean little without the latter. The alternative to such rules is a fiscal (hence political) union. This would involve the “stronger” economies transferring money to the “weaker” ones on an ongoing basis, much as happens within individual member states. No one appears to want this, least of all the “strong” countries. ]

[02] [ Όμως την ώρα που η Ελλάδα συσσώρευε ένα υπέρογκο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, η Γερμανία αποκτούσε ένα υπέρογκο πλεόνασμα. Αυτό ερμηνεύει μέχρις ενός σημείου και το δημοσιονομικό έλλειμμα διότι το ένα έλλειμμα πρέπει να ιδωθεί σε συνάρτηση με το άλλο, ως δίδυμο έλλειμμα, δημοσιονομικό και ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Δεν είναι καθαρά ελληνικό πρόβλημα, είναι γενικότερο πρόβλημα για χώρες όπως Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία, ακόμα και Γαλλία. Και το πρόβλημα αυτό, έχει μία αιτία: Την έντονη συμπίεση (ντάμπινγκ) των μισθών που ακολούθησε η Γερμανία στο πλαίσιο της ευρωζώνης. Η Γερμανία δεν μπορεί να συνεχίσει το ντάμπινγκ στους μισθούς, γιατί θα διαλύσει την ΟΝΕ. Στα μισά από τα 100 συνήθη επαγγέλματα στη Γερμανία, οι μισθοί είναι χαμηλότεροι απ΄ ό,τι το 1990, αν υπολογιστεί και το ποσοστό πληθωρισμού μέχρι σήμερα («Stern» 2/2010). Το ποσοστό πληθωρισμού που επιτρέπει η ΕΚΤ είναι λίγο κάτω από 2%. Αν συνυπολογιστεί αυτό στο μισθολογικό κόστος μονάδας, ο μέσος όρος αύξησής του στα χρόνια λειτουργίας της ΟΝΕ είναι περίπου στο 21%. Στην Ελλάδα η πραγματική αύξηση ήταν 26%. Στη Γερμανία μόλις 8% και στην ΟΝΕ χωρίς τη Γερμανία 27%. ]

[03] [Το «κόψτε τον λαιμό σας και βρείτε μόνοι σας λύση» δεν θα ήταν δίκαιη αντιμετώπιση. Δεν θα ήταν πολύ περισσότερο πολιτική συνεπής προς την ιδέα της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Και, προπάντων, δεν θα οδηγούσε σε κανενός είδους λύση- μόνο σε μια άβυσσο παρατεταμένης ύφεσης και κοινωνικής συμφοράς. Κι αυτή είναι μια αλήθεια που σιγά σιγά πρέπει ν΄ αρχίζουμε να τη φωνάζουμε πιο δυνατά και πιο συντονισμένα, από κοινού, οι «άτυχοι» ή «ανέμελοι» του ευρώ... ]

[03] [Τα τελευταία 6 χρόνια έγινε κάτι πρωτοφανές και εγκληματικό: είχαμε ονομαστική αύξηση του εθνικού προϊόντος κατά 40%, αλλά η αύξησητων πρωτογενών δαπανών της κεντρικής κυβέρνησης ήταν διπλάσια, 87%, και τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν μόνον κατά 31% ]

[04] [ … Η δύσκολη απάντηση είναι ότι θα πρέπει να επιδιωχθεί μια νέα αρχιτεκτονική μέσα στην ΟΝΕ, σήμερα βέβαια μετά την καταστροφική πενταετία της Ν.Δ., η Ελλάδα δεν έχει την παραμικρή αξιοπιστία να ανοίξει τέτοια ζητήματα. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι ένα ευρώ κομμένο και ραμμένο στις ανάγκες της κ. Μέρκελ προκαλεί προβλήματα σε πολλές οικονομίες- όχι μόνο στην Ελληνική. 

Ένα αναπτυξιακό μέτωπο όπου οι χώρες της περιφέρειας θα αντιμετωπιστούν ως πρόβλημα της Κοινότητας και όχι ως ενοχλητικοί παρίες μπορεί να είναι αύριο προϋπόθεση για την επιβίωση της Ένωσης !  ]

[01] - Europe cannot afford a Greek default

[02] - Η Γερμανία φταίει για την κρίση στην Ελλάδα

[03] - Το ευρωπαϊκό πρόβλημα

[04] - Όχι κυρία Μέρκελ

.

Το ΠΑΣΟΚ ως αντιπολίτευση της Κυβέρνησής του

Η Ελλάδα είναι σε δεινή οικονομική θέση. Η διαπίστωση αυτή είναι πλέον κοινή και κατανοητή από τον οποιονδήποτε, ανεξάρτητα ειδίκευσης ή γνωστικού επιπέδου Έλληνα.

Είναι ίσως η πρώτη φορά λοιπόν, όπου η κοινωνία δεν ενδιαφέρεται για προεκλογικές δεσμεύσεις. Δεν ενδιαφέρεται για ‘εξεταστικές επιτροπές’ ούτε για το ποιος φταίει αφού όλοι έχουν απόλυτα κατανοήσει ότι όλες οι κυβερνήσεις από το 1980 και μετά φταίνε !

Είναι ίσως η πρώτη φορά όπου η κοινωνία είναι σε θέση να κατανοήσει και να αποδεχθεί ακόμη και επώδυνα διορθωτικά μέτρα εφ’ όσον αυτά περιγραφούν με ειλικρίνεια και σαφήνεια.

Στην φάση όμως αυτή, αρχίζουμε με τρόμο να αντιλαμβανόμαστε κάποιοι , ίσως όλο και περισσότεροι, ότι η παρούσα κυβέρνηση δεν δείχνει ατολμία και οι αποφάσεις και τα μέτρα της δεν καθυστερούν από τον φόβο του περιβόητου «πολιτικού κόστους». Όχι !

Αντίθετα, γίνεται όλο και σαφέστερο ότι τα φαινόμενα καθυστερήσεων και ατολμίας οφείλονται στην πλέον σκληρή και αδυσώπητη μορφή αντιπολίτευσης : την εσωτερική !

Οποιοσδήποτε βαθύς ή ρηχός πασοκος που αισθάνεται απογοητευμένος (βλ. χωρίς οφίτσιο) ή παραγκωνισμένος ή απλώς τρέμει στην σκέψη της επιτυχίας όχι του ίδιου αλλά κάποιου άλλου, προβάλλει και θα προβάλλει αδίστακτα κάθε μορφής ντρίπλα και εμπόδιο σε όλα τα επίπεδα ώστε να μειώσει την αποτελεσματικότητα του παρόντος κυβερνητικού μηχανισμού !

Είναι ίσως η πρώτη φορά όπου η κοινωνία είναι διατεθειμένη να στηρίξει και να αποδεχθεί γενναίες τομές και μέτρα, όπου η αξιωματική αντιπολίτευση, εκ’ των πραγμάτων δεν μπορεί παρά να δείξει αν όχι υποστήριξη τουλάχιστον ανοχή. Πρόκειται για μια μοναδική, μια ιστορική ευκαιρία !

Θλίβομαι όμως που πρέπει να γράψω ότι η ευκαιρία αυτή κινδυνεύει να χαθεί διότι η κυβέρνηση δεν έχει απέναντί της ούτε την κοινωνία ούτε την αξιωματική αντιπολίτευση … Όχι !

Έχει απέναντί της το ίδιο της το κόμμα !

.

Τι άραγε μας λέει αυτό;

Rembrandt, The Jewish Bride

Οι Εβραίοι αποτελούν μόλις το 0,2% του παγκόσμιου πληθυσμού

… αλλά το 54% των παγκόσμιων πρωταθλητών στο σκάκι
… το 27% των βραβευμένων με Νομπέλ Φυσικής
… το 31% με το αντίστοιχο έπαθλο για την Ιατρική

Οι Εβραίοι αποτελούν, επίσης, μόνο το 2% του πληθυσμού των ΗΠΑ

… αλλά το 26% των βραβευμένων από το Ιδρυμα Κένεντι
… το 37% των τιμημένων με το Όσκαρ σκηνοθεσίας
… το 38% του καταλόγου με τους φιλάνθρωπους επιχειρηματίες της χώρας
… το 51% των βραβευμένων με Πούλιτζερ για μη μυθιστορηματικά έργα

( kathimerini )

.

HAITI

φωτ. boston.com